Υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη στιγμή μέσα στη μέρα όπου ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποφασίζει να μας τρολάρει. Συνήθως συμβαίνει κάπου ανάμεσα στο «επιτέλους ξάπλωσα» και στο «ώρα να κοιμηθώ σαν φυσιολογικός άνθρωπος». Εκεί ακριβώς, ενώ το σώμα ζητά ξεκούραση, το μυαλό ανοίγει ξαφνικά δεκαεπτά καρτέλες ταυτόχρονα και ξεκινάει brainstorming λες και πληρώνεται υπερωρίες.
Καλωσήρθες στο overthinking mode. Την ημέρα είμαστε όλοι μικροί productivity warriors. Ξυπνάμε, πίνουμε καφέ με ύφος ανθρώπου που «τα έχει βάλει σε τάξη», απαντάμε σε emails, τρέχουμε σε δουλειες, μιλάμε με κόσμο, κάνουμε check lists και λέμε φράσεις όπως «θα το δω αργότερα». Το αργότερα, φυσικά, έρχεται στις 2:13 το βράδυ, όταν θυμόμαστε ξαφνικά κάτι που είπαμε το 2017 και μάλλον ακούστηκε περίεργο.
Γιατί την ημέρα το σώμα μας λειτουργεί πρακτικά, σε αντίθεση με το βράδυ που λειτουργούμε κινηματογραφικά. Δηλαδή, το πρωί το μυαλό λέει «ΟΚ, θα στείλω αυτό το μήνυμα αύριο», ενώ το βράδυ: «Κι αν το “ΟΚ” ακούστηκε παθητικά επιθετικό; Μήπως έπρεπε να βάλω emoji; Μήπως τώρα με μισούν; Μήπως πρέπει να εξαφανιστώ και να μετακομίσω σε χωριό;»
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος μετά τα μεσάνυχτα είναι basically ένας unpaid screenwriter με υπερβολική φαντασία και πρόσβαση σε όλες τις ανασφάλειές σου. Το χειρότερο είναι ότι το overthinking δεν εμφανίζεται μόνο σε σημαντικές στιγμές. Όχι, θα μπορούσες να κοιμάσαι ήρεμα και ξαφνικά θυμάσαι ότι πριν τρεις εβδομάδες είπες «επίσης» δύο φορές στην ίδια πρόταση. Εκεί τελείωσε ο ύπνος, ακυρώνεται το cringe, επιστρέφει από το παρελθόν σαν villain origin story.
Ειδικά μετά από μια γεμάτη μέρα δουλειάς, το μυαλό μοιάζει να παθαίνει reboot. Όσο τρέχει μέσα στην ημέρα, είναι απασχολημένο και δεν προλαβαίνει να σκεφτεί πολλά. Έχεις deadlines, υποχρεώσεις, ειδοποιήσεις, κόσμο να σου λέει «στείλε μου ένα γρήγορο», που ποτέ δεν είναι γρήγορο, και μια μόνιμη αίσθηση ότι κάτι ξέχασες.
Μετά όμως πέφτει ησυχία και τότε ξεκινάει το πραγματικό πάρτι… στο μυαλό. Εκείνη τη στιγμή σου έρχονται σκέψεις σχετικά με λογαριασμούς, υποχρεώσεις, awkward συνομιλίες, πράγματα που πρέπει να κάνεις, πράγματα που δεν έκανες και πράγματα που πιθανότατα δεν έχουν καμία σημασία, αλλά ο εγκέφαλός σου αποφάσισε ότι σήμερα είναι η ιδανική στιγμή να τα αναλύσετε παρέα.
Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πόση ενέργεια μπορεί να αφιερώσει ένας άνθρωπος σε σενάρια που δεν πρόκειται ποτέ να συμβούν. Μερικές εκ των οποίων σίγουρα τις έχουμε κάνει έστω μια φορά στη ζωή μας.
«Κι αν αύριο στη δουλειά με ρωτήσουν κάτι και κομπλάρω;»
«Κι αν έχω αφήσει ανοιχτό το μάτι της κουζίνας;»
«Κι αν τελικά όλοι ξέρουν τι κάνουν εκτός από μένα;»
«Κι αν ξεχάσω να πληρώσω εκείνο το πράγμα;»
«Κι αν το σκυλί του γείτονα με αντιπαθεί προσωπικά;»
Κάπου εκεί συνειδητοποιείς ότι το overthinking δεν είναι σκέψη. Είναι cardio για το μυαλό.
Το πιο αστείο, βέβαια, είναι ότι το βράδυ όλα φαίνονται δραματικά μεγαλύτερα. Μικρά προβλήματα αποκτούν suddenly soundtrack από ψυχολογικό θρίλερ, ένα απλό email γίνεται κοινωνική καταστροφή. Ένα «seen» χωρίς απάντηση μοιάζει με διπλωματικό επεισόδιο και μια λάθος λέξη που είπες το πρωί αποκτά τη βαρύτητα δημόσιας δήλωσης στον ΟΗΕ.
Το πρωί όμως αυτό αλλάζει και τίποτα δεν έχει σημασία, γιατί ο εγκέφαλος το βράδυ είναι ψεύτης. Λειτουργεί με υπερβολή, κούραση και μια περίεργη αυτοπεποίθηση ότι στις 3 το πρωί είναι η καλύτερη στιγμή για υπαρξιακή ανάλυση. Δεν είναι. Κυριολεκτικά κανείς δεν πήρε καλή απόφαση μετά τις 2:00 π.μ. Εκτός ίσως από εκείνον που αποφάσισε να παραγγείλει σουβλάκια — αυτό μετράει.
Παρόλα αυτά, το overthinking έχει γίνει σχεδόν κομμάτι της σύγχρονης καθημερινότητας. Ζούμε συνεχώς συνδεδεμένοι, με πληροφορίες, ειδοποιήσεις, άγχος παραγωγικότητας και τη μόνιμη πίεση ότι πρέπει να τα προλαβαίνουμε όλα. Οπότε, όταν επιτέλους σταματάει ο θόρυβος της ημέρας, εμφανίζεται ο εσωτερικός θόρυβος που περίμενε όλη μέρα στην αναμονή.
Κάπως έτσι καταλήγουμε να είμαστε δύο διαφορετικοί άνθρωποι μέσα στο ίδιο 24ωρο. Ο daytime εαυτός είναι λειτουργικός, οργανωμένος και κοινωνικός, ενώ ο nighttime εαυτός γίνεται ντετέκτιβ, ψυχολόγος, σεναριογράφος καταστροφών και περιστασιακά stand-up comedian απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ανθρώπινο πράγμα από όλα. Το ότι μέσα στη μέρα παίζουμε τον ρόλο του ανθρώπου που «τα έχει όλα υπό έλεγχο», ενώ το βράδυ απλώς ξαπλώνουμε και κάνουμε mental director’s cut της ζωής μας.
Μέχρι φυσικά να χτυπήσει το ξυπνητήρι και να επιστρέψουμε πάλι στο γνώριμο πρόγραμμα: καφές, δουλειά, emails, υποχρεώσεις και ραντεβού ξανά με τις σκέψεις μας το βράδυ.
Συντάκτης: Ράνια Λιάσκου
