Μια από τις πολλές αλλαγές που επήλθαν στη ζωή μας με τη σαρωτική είσοδο των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης είναι και η καινούργια ορολογία που «εφευρέθηκε», με μέχρι πρότινος άγνωστες λέξεις. Έτσι, καθημερινά ακούμε αλλά και χρησιμοποιούμε λέξεις όπως viral, hashtag, feed, meme, χωρίς πάντα να μπορούμε να τις μεταφράσουμε ούτε και να τις εξηγήσουμε στα ελληνικά. Και εκτιμώ ότι όσο περνά ο καιρός αυτές οι λέξεις θα πληθαίνουν και θα εμπλουτίζονται συνεχώς.
Μια από αυτές τις λέξεις είναι το larping, ένας καινοφανής σχετικά όρος που προέρχεται από το αρκτικόλεξο LARP (Live Action Role-Playing), σε ελεύθερη μετάφραση το να υποδύεσαι ενώπιον οθόνης (στη συγκεκριμένη περίπτωση) κάτι που δεν είσαι και σίγουρα θα ήθελες να είσαι. Ταυτίζεται, δηλαδή, με την υιοθέτηση ενός προσωπείου, μιας περσόνας, η οποία απέχει κατά πολύ από την πραγματικότητα.
Οι ακραίες περιπτώσεις έχουν να κάνουν με τη δημιουργία μιας εντελώς πλαστής και ψεύτικης προσωπικότητας, στην οποία τίποτα από αυτά που προβάλλονται δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Όνομα, εμφάνιση, ηλικία, τόπος καταγωγής και κατοικίας, επάγγελμα, οικογενειακή κατάσταση, όλα είναι ψεύτικα. Συνήθως, όσοι καταφεύγουν σε τέτοιες μεθόδους έχουν απώτερο σκοπό την εξαπάτηση άλλων ατόμων για απόσπαση χρηματικού ποσού ή πληροφοριών. Οι άλλες περιπτώσεις, η συντριπτική πλειοψηφία, απλώς προβάλλουν μια ζωή ιδανική, εξιδανικευμένη θα έλεγα, μια ζωή που θα ζήλευαν, αν όχι όλοι, σίγουρα πολλοί.
Αυτή η ζωή περιλαμβάνει χλιδή, πλούτο, πολυτελείς διακοπές, τέλεια οικογενειακή και κοινωνική ζωή, αψεγάδιαστη ομορφιά, μοντέρνες επιλογές και επαγγελματική ανέλιξη. Εικόνες και βίντεο από ειδυλλιακά τοπία, νόστιμα φαγητά από ακριβά εστιατόρια, υποσχέσεις αγάπης, οικογενειακές δραστηριότητες και συνεχή ταξίδια δημιουργούν μια εικόνα πλασματική, μια εικόνα όμορφη μεν, απλησίαστη δε.
Το ερώτημα που εύλογα τίθεται είναι το γιατί ένας άνθρωπος να προβαίνει σε τέτοιες κινήσεις, σε τι αποσκοπεί, τι θέλει να πετύχει;
Ένας πρώτος λόγος είναι η αναζήτηση αποδοχής, μια ανάγκη που καλλιεργείται στον άνθρωπο και τον κάνει να κάνει ό,τι μπορεί για να τη συντηρήσει. Τα σχόλια, τα likes, τα views, οι ακόλουθοι, αντιπροσωπεύουν μια μορφή κοινωνικής επιβράβευσης. Όσο πιο ελκυστική είναι η εικόνα που προβάλλεται, όσο πιο όμορφο είναι το τελικό «αποτέλεσμα», τόσο πιο μεγάλη και ευρεία είναι η αποδοχή και η αναγνώριση, τόσο πιο κολακευτικά είναι τα σχόλια που ακούει για το προφίλ του.
Ένας άλλος λόγος είναι η πίεση που δημιουργείται από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Κακά τα ψέματα, όσο πιο πολλή ώρα σπαταλούμε στα Μέσα, τόσο πιο πολύ εθιζόμαστε και θέλουμε να περνάμε χρόνο μπροστά από μια οθόνη. Και επειδή το περιεχόμενο που προβάλλεται αγγίζει τα όρια του τέλειου, μια εικόνα επιτυχημένης ζωής και ευτυχίας, αναπόφευκτα δημιουργείται η αίσθηση ότι πρέπει να ανταποκριθούμε σε αυτά τα πρότυπα. Με αυτόν τον τρόπο, θεωρούν ότι θα γίνουν αποδεκτοί. Έτσι, υιοθετούν μια τέτοια συμπεριφορά για να ανταποκριθούν στις προσδοκίες που άτυπα δημιουργήθηκαν από το διαδικτυακό κοινό.
Επίσης, μεγάλο ρόλο παίζει και η επιθυμία κάποιων για απόκτηση κοινωνικής καταξίωσης ή ακόμα και οικονομικής επιτυχίας. Η μεγάλη απήχηση που έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια οι δημιουργοί περιεχομένου, αλλιώς influencers, δημιούργησε την εντύπωση, εσφαλμένη κατ’ εμέ, ότι η δημιουργία μιας ελκυστικής εικόνας μπορεί να έχει βραχυπρόθεσμα (και στην καλύτερη περίπτωση μακροπρόθεσμα) επωφελή αποτελέσματα. Θεωρούν ότι η δημιουργία ενός τέτοιου προφίλ θα τους αποφέρει συνεργασίες, επαγγελματικές συμφωνίες ή χορηγίες που θα κάνουν το ατομικό τους “brand” ακόμα πιο ισχυρό.
Ας μην ξεχνάμε ότι για κάποιους αυτή είναι η δουλειά τους, αυτό είναι ένα βιοποριστικό μέσο και μάλιστα είναι πολύ πετυχημένοι σε αυτό. Εκείνοι που πραγματικά έχουν μεγάλη απήχηση, πολλούς ακολούθους και κορυφαίες συνεργασίες, ζουν από αυτό το επάγγελμα και μάλιστα ζουν όντως άνετα. Έχουν κοπιάσει να δημιουργήσουν ένα όνομα και, σε αυτό το πλαίσιο, παλεύουν καθημερινά να διατηρήσουν όσα έχουν κτίσει. Η δημιουργία ενός τέτοιου ρόλου εξυπηρετεί την επαγγελματική τους δραστηριότητα και εν τέλει ανέλιξη.
Εκτιμώ ότι με την πάροδο του χρόνου και την όλο και μεγαλύτερη απήχηση που έχουν τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης στην καθημερινότητά μας, το φαινόμενο του larping θα γίνεται όλο και εντονότερο. Και με άτομα όλων των ηλικιών και με όλα τα ενδιαφέροντα. Οι αιτίες εμφάνισής του έχουν να κάνουν με την ανάγκη για αποδοχή και ικανοποίηση φιλοδοξιών, που να ταιριάζουν με το ψηφιακό περιβάλλον αυτό καθαυτό. Το μόνο σίγουρο είναι ότι με τέτοιου είδους φαινόμενα αναδεικνύεται το πώς η σύγχρονη τεχνολογία επηρεάζει την αυτοεικόνα, την αυτοεκτίμηση αλλά και τις κοινωνικές και επαγγελματικές μας σχέσεις. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει και την ανάγκη καλλιέργειας ψηφιακού γραμματισμού.
Συντάκτης: Χριστιάνα Δεμέναγα
