Τέλη της δεκαετίας του 90, και το ελληνικό κοινό έχει ήδη εθιστεί με τις ελληνικές καθημερινές σειρές (Λάμψη, Καλημέρα Ζωή) και τους πρωταγωνιστές τους. Αναζητά νέο τρόπο ψυχαγωγίας, σε μια εποχή που και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα το επιτρέπει. Περιοδικά και εφημερίδες που προβάλλουν τη σόου μπιζ, δημοσιογράφοι που κυνηγούν ψήγμα είδησης για να τη μετατρέψουν σε αποκλειστικό ρεπορτάζ και μια χώρα που φαίνεται να ευημερεί και να μην ανησυχεί για την καθημερινή επιβίωση. Ανησυχεί και αγωνιά για την κόντρα Βίσση – Βανδή, Τατιάνας – Λαμπίρη, το ειδύλλιο στο «Άγγιγμα Ψυχής» και την κατάληξη του έρωτα της Ερατώς ή της Αναστασίας.
Κάπου εκεί, εμφανίζεται ένα νέο είδος ψυχαγωγίας , τα reality shows, που ενώ στην αρχή προβληματίζουν και διχάζουν , σταδιακά καθιερώνονται στη συνείδηση του μέσου Έλληνα τηλεθεατή, που διψά για να βλέπει τις ζωές άλλων από την κλειδαρότρυπα και να τις σχολιάζει. Τα ριάλιτι δίνουν άπλετο υλικό σε όλες τις κουτσομπολίστικες εκπομπές (πρωινές και μεσημεριανές) και μονοπωλούν τις συζητήσεις σε όλων των ειδών τις παρέες.
Παρόλο που κάποιοι τα απορρίπτουν διότι τα θεωρούν χαμηλού επιπέδου (ίσως να τα παρακολουθούσαν και κρυφά ως ένοχη απόλαυση), τα ριάλιτι σαρώνουν την τηλεθέαση, και όσο πιο ψηλή είναι, τόσα πιο πολλά σκάνδαλα και ίντριγκες βγαίνουν στη φόρα.
Από όλα αυτά τα ριάλιτι που βγήκαν στον αέρα, κάποια εμπίπτουν στην κατηγορία trash, κάποια όντως είχαν χαρακτήρες και θεματολογία στα όρια του ευτελούς, χωρίς αυτό, βέβαια, να τα καθιστά λιγότερο αξιαγάπητα ή ευχάριστα.
1- Νούμερο ένα στην κατηγορία είναι το Game of Love στον ΑΝΤ1 , που προβλήθηκε το 2018. Η κεντρική ιδέα βασιζόταν στη συμβίωση κανονικών ζευγαριών μαζί με ελεύθερους παίκτες σε απομονωμένο θέρετρο, με σκοπό να δοκιμαστούν οι σχέσεις και η αφοσίωση των ζευγαριών μέσα από πειρασμούς και ίντριγκες. Και, μάλιστα, αν οι ελεύθεροι παίκτες κατάφερναν να χωρίσουν τα ζευγάρια, κέρδιζαν έπαθλο. Ναι, είναι τόσο trash όσο ακούγεται. Οι καβγάδες, οι τολμηρές σκηνές, οι χυδαιολογίες και το γυμνό, οδήγησαν στην παρέμβαση του ΕΣΡ και τη διακοπή προβολής του στην Κύπρο.
2- Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το Power of Love του ΣΚΑΙ, το οποίο προβλήθηκε την ίδια περίοδο. Οι ατέλειωτες ίντριγκες, οι στημένοι καβγάδες και οι φαρμακεροί διάλογοι μεταξύ των παικτών, οι ζήλιες και οι συμμαχίες, δημιούργησαν την εντύπωση ότι όλα ήταν στημένα στο βωμό της της τηλεθέασης. Υπήρχαν, βέβαια, και οι ατάκες που έδειχναν στερεοτυπικές και μισογυνικές αντιλήψεις, κάτι που έκανε το παιχνίδι ακόμα πιο αμφιλεγόμενο.

3- Λίγα χρόνια αργότερα, και μετά τον εγκλεισμό της πανδημίας, η ελληνική τηλεόραση μάς έδωσε εξωτικά πλάνα από την Τενερίφη και το παιχνίδι Love Island. 10 παίκτες, 5 γυναίκες και 5 άντρες απομονώθηκαν σε πολυτελή έπαυλη, σχηματίζοντας ζευγάρια από την αρχή. Οι όποιοι παίκτες έμπαιναν στην πορεία, λειτουργούσαν ως πειρασμοί στις υπάρχουσες σχέσεις. Μάλιστα, όποιος παίκτης ήταν χωρία ταίρι ή τελευταίος σε ψήφους προτίμησης, αποχωρούσε από το παιχνίδι. Ένα παιχνίδι που εστίαζε υπερβολικά στην εξωτερική εμφάνιση, τη σωματική επαφή και το υπερβολικό κυνήγι της προβολής στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.

4- Από τα πρώτα ριάλιτι που μάς σύστησαν τον όρο ήταν το Wall στο μακρινό 2003, παρόλο που τότε δεν το χαρακτηρίζαμε έτσι. Με ακραίες και συχνά άθλιες συνθήκες διαβίωσης, οι παίκτες προσπαθούσαν να επιβιώσουν ένθεν και ένθεν ενός ψηλού τοίχου, που χώριζε ένα σπίτι στα δύο. Από τη μια οι «πλούσιοι» και από την άλλοι οι «φτωχοί», οι οποίοι πολλές φορές ζούσαν χωρίς καν τα βασικά είδη. Οι δοκιμασίες είχαν ως έπαθλο τη διαμονή στην «προνομιούχα» πλευρά του τοίχου . Η τοξικότητα, οι βωμολοχίες και οι καβγάδες οδήγησαν στα πολύ χαμηλά επίπεδα τηλεθέασης. Στα αξιοσημείωτα του ριάλιτι είναι οι μορφές που μάς άφησε: τη Ρούλα και τη Γωγώ, οι οποίες θα απασχολούσαν για πολύ καιρό εκπομπές και συζητήσεις.

Νιώθω ότι δεν μπορώ να κλείσω το άρθρο αν δεν κάνω ειδική μνεία σε εκπομπές που δεν εμπίπτουν αυστηρά στην έννοια του όρου ριάλιτι αλλά είναι αυτές που σού έρχονται αμέσως στο μυαλό μόλις ακούσει κάποιος τη λέξη trash.
5- Η στιγμή της αλήθειας με την Ευγενία Μανωλίδου. Οι παίκτες ήταν συνδεδεμένοι με ανιχνευτή ψεύδους και αν απαντούσαν αληθώς σε μια σειρά από (πολύ προσωπικές, οριακά αδιάκριτες, σίγουρα εξευτελιστικές) ερωτήσεις, κέρδιζαν χρηματικό ποσό. Οι απανωτές προειδοποιήσεις του αρμόδιου ΕΣΡ οδήγησαν στο οριστικό του κόψιμο (αφού πληρώθηκαν υπέρογκα χρήματα σε πρόστιμα).

6- Οι εκπομπές της Αννίτας Πάνια, με κυριότερες τα θρυλικά Παρατράγουδα και το Je t’aime Αμφότερες προέβαλλαν και έδιναν βήμα σε cult προσωπικότητες (Κάτμαν, Ταμπάκης) με σκοπό να προκαλέσουν γέλιο στους τηλεθεατές. Οι καλεσμένοι επιλέγονταν με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, μόνο που εκτός από γέλιο, οι θεατές ένιωθαν αμηχανία και σταδιακά αποστροφή. Κι όσο μεγαλύτερη ήταν η ενόχληση, τόσο πιο πολύ εδραιωνόταν στην ελληνική τηλεόραση η Πάνια.

7- Το ξέρω ότι ενδεχομένως πολλοί αναγνώστες πιθανόν να μην είχαν γεννηθεί τη δεκαετία του 90, αλλά η πρώτη διδάξασα του είδους trash ήταν η Βίκυ Μιχαλονάκου με το θρυλικό Ερωτοδικείο. Πηγή έμπνευσης ήταν οι δικαστικές αίθουσες, που μεταμορφώθηκαν για χάρη της τηλεθέασης. Έστηναν, λοιπόν, δίκη για να αποφασίσουν ποιος είχε δίκιο σε συζυγικές ή ερωτικές διαφορές. Πρόεδρος ήταν η Μιχαλονάκου , πλαισιωμένη από «Εισαγγελέα», «συνήγορο υπεράσπισης» και «επιμελητή». Παρόλο που προβαλλόταν από κανάλι μικρής εμβέλειας (New Channel) , εντούτοις είχε φανατικούς θεατές (για ευνόητους λόγους) και ανέδειξε μια σειρά από προσωπικότητες, που μονοπώλησαν τις cult συζητήσεις για χρόνια (Πέπη Τσεσμελή, Ελένη Λουκά, Μίστερ Εθνικά Μπούτια). Η Μιχαλινάκου συνέχισε στην ίδια ρότα και στις επόμενες εκπομπές της (αφού αυτή κόπηκε κάποια στιγμή) και παραμένει μέχρι σήμερα εξαιρετικά αναγνωρίσιμη μέσα από βίντεο σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

