Κάποιες φορές η σάτιρα δεν είναι απλώς σάτιρα. Είναι καθρέφτης. Και άλλες φορές είναι ένα μικρό πολιτικό καρφί τυλιγμένο σε χαρτί “γενεθλίων”. Ο Τζίμι Κίμελ βρήκε έναν ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο να ευχηθεί στον Ντόναλντ Τραμπ για τα 80ά του γενέθλια: μια σατιρική κάρτα στο Instagram, που δεν μιμείται απλώς το ύφος μιας ευχής, αλλά ανακατεύει ευθέως μια από τις πιο βαριές και αμφιλεγόμενες ιστορίες που έχουν συνδεθεί με τον δημόσιο λόγο γύρω από το όνομά του. Η αναφορά δεν ήταν τυχαία. Ο Κίμελ εμπνεύστηκε από μια κάρτα που, σύμφωνα με δημοσιεύματα της Wall Street Journal, είχε σταλεί το 2003 στον Τζέφρι Έπστιν για τα 50ά του γενέθλια, μέσα σε ένα άλμπουμ ευχών που φέρεται να είχε συγκεντρώσει η Γκισλέιν Μάξγουελ από ανθρώπους του κύκλου του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Τζέφρι Έπστιν ήταν γραμμένο μέσα στο περίγραμμα γυναικείου σώματος και κατέληγε στη φράση «may every day be another wonderful secret». (Πηγή: Lifo)
Η σατιρική εκδοχή που ανάρτησε ο Κίμελ δεν προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από υπαινιγμούς. Παίρνει το ύφος, τις φράσεις και την αισθητική της αρχικής κάρτας και τα μεταφέρει στο σήμερα, με αποδέκτη τον ίδιο τον Τραμπ στα 80 του χρόνια. Μια ευχή που γράφει “Happy 80th Donald! A pal is a wonderful thing” και καταλήγει στο ειρωνικό “may every day be another wonderful secret”.
Η λέξη “secret” δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση για να λειτουργήσει ως αιχμή. Είναι ακριβώς αυτό το σημείο όπου η σάτιρα πατάει πάνω στην αμηχανία της δημόσιας σφαίρας: στο τι λέγεται, τι υπονοείται και τι ποτέ δεν αποδεικνύεται ολοκληρωμένα, αλλά παραμένει να αιωρείται ως αφήγηση. Ο Κίμελ, που έχει επανειλημμένα στοχοποιήσει τον Τραμπ μέσα από την εκπομπή του, δεν κάνει εδώ μια “ουδέτερη” χιουμοριστική κίνηση. Κάνει κάτι πιο κλασικό για την αμερικανική late-night τηλεόραση: χρησιμοποιεί τη σάτιρα ως πολιτική γλώσσα. Όχι για να εξηγήσει, αλλά για να τσιμπήσει.
Και φυσικά, τίποτα από αυτά δεν μένει σε ένα Instagram post. Κυκλοφορεί, αναπαράγεται, σχολιάζεται, και γίνεται ακόμη ένα επεισόδιο σε μια ήδη φορτισμένη δημόσια σχέση ανάμεσα σε παρουσιαστή και πρώην πρόεδρο.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει αρνηθεί οποιαδήποτε σύνδεση με την κάρτα που αναφέρεται στο ρεπορτάζ και έχει κινηθεί νομικά κατά της Wall Street Journal. Όμως στη σύγχρονη πολιτική κουλτούρα, η σύγκρουση δεν παίζεται μόνο στα δικαστήρια ή στα γεγονότα. Παίζεται και στο πεδίο της εικόνας, της αφήγησης, της εντύπωσης.
Και εκεί ακριβώς πατάει η σάτιρα του Κίμελ: στο ότι η εικόνα μερικές φορές προηγείται της απόδειξης, και η δημόσια μνήμη χτίζεται όχι μόνο από τι συνέβη, αλλά από το πώς ειπώθηκε, ξαναειπώθηκε και τελικά έμεινε.
