Θα ήταν ψέματα να πούμε ότι δεν έχουμε συνειδητοποιήσει τον χαμό που κάνουν στην αγορά οι ενέσεις και τα χάπια που υπόσχονται εύκολη και χωρίς στερήσεις απώλεια βάρους, τύπου Ozempic και Mounjaro. Όλοι έχουμε στον άμεσο ή ευρύτερο κοινωνικό μας περιβάλλον κάποιο άτομο που επιδιώκει και πετυχαίνει απώλεια βάρους χρησιμοποιώντας αυτές τις μεθόδους και είτε μιλάει ανοιχτά γι’ αυτό, είτε -κακώς- κάποιες φορές το αποκρύπτει.
Η ελευθερία του ατόμου να κάνει ό,τι θέλει για την υγεία του, την εικόνα του και την ψυχική του κατάσταση είναι δεδομένη και αδιαπραγμάτευτη. Γνώμες τρίτων και σχόλια δήθεν ενδιαφέροντος που όμως ενέχουν δόση κακίας, ειρωνείας και κακοπροαίρετης κριτικής είναι μη καλοδεχούμενα.
Ωστόσο, η επανάσταση αυτή στις μεθόδους αδυνατίσματος ήρθε να αποκαλύψει άλλη μία πτυχή της ανθρώπινης φύσης, αλλά και του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία ανέκαθεν λειτουργούσε. Αφορμή για τον προβληματισμό αποτελεί το σχόλιο του κ. Β. Μενενάκου, Διευθυντή της Ε΄Χειρουργικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Καθηγητή Χειρουργικής της Ιατρικής Σχολής Αθηνών σε τηλεοπτική εκπομπή.
«Πού πήγε όλη αυτή η ρητορική του bodyshaming, πού πήγαν οι εκφράσεις για χοντροφοβία; Όλη αυτή η πολιτική ορθότητα των τελευταίων χρόνων εξαφανίστηκε, ξεχάστηκε. Ξεχάσαμε τα «αυτό είναι το σώμα μου, αγαπάω τον εαυτό μου όπως είναι.» Και όταν εμείς οι έρμοι οι χειρούργοι φωνάζαμε ότι είναι απαράδεκτο να προβάλλονται ως όμορφα ο καρκίνος ενδομητρίου, ο καρκίνος του οισοφάγου ή ο σακχαρώδης διαβήτης στον βωμό της πολιτικής ορθότητας δεν μας άκουγε κανείς. Ό,τι δεν κατάφερε η επιστήμη και τα ιατρικά επιχειρήματα το πέτυχαν δύο φαρμακευτικοί κολοσσοί.» «Τώρα, όλοι, αδυνατίζουν.», πετάγεται ο παρουσιαστής.
Απλοϊκό ίσως αυτό το τελευταίο σχόλιο, αλλά εάν συνδυαστεί με την ψύχραιμη τοποθέτηση του επιστήμονα αναδεικνύει το πρόβλημα στη ρίζα του.
Όσοι άνθρωποι θέλουν να αλλάξουν την εικόνα τους -ναι, επέλεξαν αυτή τη μέθοδο – λόγω των αποτελεσμάτων που υπόσχεται. Γρήγορη απώλεια χωρίς στερήσεις. Πολλές οι περιπτώσεις που διαγράφηκαν οι σοβαρότητες παρενέργειες που συνοδεύουν τα σκευάσματα αυτά, ακόμα και σε ψυχολογικο επίπεδο. Η κατεβασμένη ψυχολογία προέρχεται – όπως αναγράφεται σε πολλά σκευάσματα – από την υποκατάσταση της ευχαρίστησης που προσφέρει το φαγητό με τη χορήγηση ενός χαπιού ή μιας ένεσης. Το θέμα, βέβαια, είναι άλλο. Είναι ακριβώς αυτή η υποκρισία που κρύβεται πίσω από τη διαρκή εμμονή με την πολιτική ορθότητα, που ναι μεν είναι και αυτή αδιαπραγμάτευτη, αλλά από την άλλη είναι – όπως φαίνεται και αρκετά εύπλαστη για να προσαρμόζεται σε ό,τι μας βολεύει.
Τι σημαίνει αυτό σε απλά ελληνικά; Ότι όταν η συζήτηση αφορά τη σωστή διατροφή, τη γυμναστική και γενικότερα έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, συχνά αντιμετωπίζουμε κάθε μορφή περιορισμού με καχυποψία. Υπερασπιζόμαστε —και πολύ σωστά— το δικαίωμα να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι, όμως κάποιες φορές μιλάμε απαξιωτικά για όσους προσπαθούν, μέσα από τη διατροφή και την άσκηση, να αλλάξουν κάτι που δεν τους κάνει να αισθάνονται καλά.
Σχολιάζουμε εκείνον που θα πιει μόνο ένα κοκτέιλ, θα φάει λίγες πατάτες ή θα επιλέξει σαλάτα. Ειρωνευόμαστε εκείνον που δε θέλει να χάσει την προπόνησή του. Την ίδια στιγμή, ζητάμε —και δικαίως— σεβασμό για τις δικές μας επιλογές, χωρίς πάντοτε να δείχνουμε την ίδια κατανόηση απέναντι στις επιλογές των άλλων. Μπορεί να θεωρούμε ότι κάποιος περιορίζει την κοινωνική του ζωή επειδή ακολουθεί ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα διατροφής. Στην πραγματικότητα, όμως, ίσως αυτό που τον πιέζει περισσότερο να μην είναι το ίδιο το πρόγραμμά του, αλλά τα σχόλια που ακούει γι’ αυτό.
Τα τελευταία χρόνια, παράλληλα με τη διατροφή και την άσκηση, έχουν γίνει ευρύτερα γνωστές και ορισμένες φαρμακευτικές θεραπείες για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Για κάποιους ανθρώπους αποτελούν, έπειτα από ιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση, ένα ακόμη διαθέσιμο εργαλείο. Δεν πρόκειται απαραίτητα για έναν «εύκολο δρόμο», ούτε η επιλογή τους ακυρώνει την προσπάθεια, τις δυσκολίες ή τους λόγους που οδήγησαν κάθε άνθρωπο σε αυτήν. Όπως κάθε επιλογή που αφορά την υγεία και το σώμα, έτσι και αυτή αξίζει να αντιμετωπίζεται χωρίς ειρωνεία, ενοχές ή απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς.
Κάθε άνθρωπος δικαιούται να θέλει να αισθανθεί καλύτερα με την εικόνα του. Να χαρεί όταν φορέσει ένα ρούχο που κάποτε απέφευγε, όταν δει μια αλλαγή που επιθυμούσε ή όταν ακούσει ένα όμορφο σχόλιο. Το ίδιο δικαίωμα έχει και εκείνος που επιλέγει να είναι συνεπής στη διατροφή και τη γυμναστική του, να μετράει θερμίδες, να διαβάζει τις ετικέτες ή να επιδιώκει ακόμη και στις διακοπές του να κάνει τα 10.000 βήματά του. Η μία επιλογή δεν χρειάζεται να ανταγωνίζεται ή να ακυρώνει την άλλη.
Ας συμφωνήσουμε, λοιπόν, ότι ο καθένας μπορεί να ακολουθήσει τον δρόμο που θεωρεί κατάλληλο για να φροντίσει τον εαυτό του, αρκεί οι αποφάσεις που σχετίζονται με την υγεία του να λαμβάνονται υπεύθυνα και, όπου χρειάζεται, με την καθοδήγηση ειδικού. Μπορεί να προσέχει τα κιλά του ή να μη θέλει να ασχολείται με αυτά, να γυμνάζεται ή όχι, να μακιγιάρεται ή να μη μακιγιάρεται. Εκείνο που οφείλει να παραμένει σταθερό είναι ο σεβασμός. Εκεί που δεν υπάρχει ευελιξία είναι στην πολιτική ορθότητα. Ή την εφαρμόζεις και δε σχολιάζεις ούτε τους μεν ούτε τους δεν, ή λες αφιλτράριστα τα σχόλιά σου και μετά με τις πράξεις σου αποδεικνύεται μοιραία η ασυνέπεια και η υποκρισία του χαρακτήρα σου.
Συντάκτης: Σοφία Ρηγοπούλου
