Ας κάνουμε ένα υποθετικό σενάριο. Σε ένα παράλληλο σύμπαν όπου η βιολογία δεν κάνει διακρίσεις φύλου και οι άνδρες, κάπου γύρω στα πενήντα, έρχονται κι αυτοί αντιμέτωποι με τη δική τους εμμηνόπαυση. Όχι «ανδρόπαυση»—αυτό το σταδιακό, σχεδόν αόρατο πέρασμα—αλλά την πραγματική, πλήρη, με όλα τα παρελκόμενα εμμηνόπαυση: εξάψεις, ορμονικά ξεσπάσματα, αυπνίες, μεταβολές στη διάθεση και μια αλλαγή σώματος που συμβαίνει χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
Πώς θα έμοιαζε η κοινωνία μας τότε; Η απάντηση είναι απλή και ίσως λίγο προκλητική: Θα ήταν ένας εντελώς διαφορετικός κόσμος.
Ακόμα και σήμερα, η γυναικεία εμμηνόπαυση αντιμετωπίζεται συχνά με μια αμήχανη σιωπή, στην καλύτερη περίπτωση είναι ένα θέμα που συζητιέται χαμηλόφωνα μεταξύ φίλων, και στη χειρότερη, ένα «αστείο» για νευρικές, υστερικές ή «τελειωμένες» γυναίκες. Η κοινωνία μας έχει μάθει να προσπερνά αυτή τη φάση της γυναικείας ζωής σαν να πρόκειται για μια ατομική ατυχία που πρέπει να κρυφτεί κάτω από το χαλί. Αν όμως οι άνδρες βίωναν ακριβώς το ίδιο πράγμα, η εμμηνόπαυση θα έχανε το στίγμα της εν ριπή οφθαλμού. Δεν έπαθε να είναι ταμπού.
Θα αντιμετωπιζόταν πιθανότατα ως το φυσικό, σοφό πέρασμα στη «μεστή» φάση της ανδρικής ηγετικής φύσης. Πολύ πιθανον θα υπήρχε κρατική μέριμνα: Η άδεια λόγω εξάψεων ή έντονης κόπωσης θα θεωρούνταν αυτονόητο εργασιακό δικαίωμα. Τα κλιματιστικά στα γραφεία θα ρυθμίζονταν βάσει των αναγκών των «ανδρών σε μετάβαση», και η φαρμακοβιομηχανία θα έριχνε δισεκατομμύρια για να βρει το τέλειο σκεύασμα που εξαφανίζει κάθε σύμπτωμα μέσα σε 5 λεπτά.
Το πιο σημαντικό, όμως, δεν είναι τα φάρμακα ή οι άδειες. Είναι η ενσυναίσθηση. Σήμερα, μια γυναίκα που βιώνει εμμηνόπαυση καλείται συχνά να απολογηθεί για τη διάθεσή της, να καταπιέσει τη σωματική της δυσφορία και να συνεχίσει να αποδίδει στο 100% ως εργαζόμενη, μητέρα, σύντροφος, χωρίς να «ενοχλεί». Ο κοινωνικός περίγυρος—και κυρίως οι άνδρες—συχνά δυσκολεύεται να κατανοήσει ότι δεν πρόκειται για «καπρίτσιο», αλλά για μια βιολογική θύελλα.
Αν οι άνδρες περνούσαν την ίδια ακριβώς εμπειρία, η οπτική τους θα άλλαζε ριζικά. Όταν έχεις νιώσει την καρδιά σου να χτυπάει στο λαιμό χωρίς λόγο, όταν έχεις ξυπνήσει μούσκεμα στον ιδρώτα στις 3 το πρωί, όταν βλέπεις το σώμα σου να αλλάζει χωρίς να μπορείς να το ελέγξεις, αποκτάς μια άλλη ταπεινότητα. Δεν είναι τόσο η βιολογία που κάνει την εμμηνόπαυση δύσκολη, αλλά η κοινωνική αδιαφορία απέναντί της.
Το υπόθετικό αυτό σενάριο δεν πρόκειται να γίνει πραγματικότητα. Οι άνδρες δεν θα βιώσουν ποτέ την εμμηνόπαυση με τον τρόπο που τη βιώνουν οι γυναίκες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να συνεχίσουμε να ζούμε με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Δεν χρειάζεται να περάσεις κάτι ο ίδιος για να το σεβαστείς. Η ωριμότητα μιας κοινωνίας δεν φαίνεται από το πώς αντιμετωπίζει όσους είναι δυνατοί και παραγωγικοί, αλλά από το πώς αγκαλιάζει τις φυσικές μεταβάσεις των ανθρώπων της.
Η γυναικεία εμμηνόπαυση δεν είναι το «τέλος» της θηλυκότητας, ούτε μια περίοδος που πρέπει να βιώνεται με συστολή και ντροπή. Είναι απλώς ένα κεφάλαιο. Κι αν οι άνδρες μάθουν να το κοιτάζουν με τη σοβαρότητα και τη φροντίδα που θα απαιτούσαν αν ήταν στη θέση των γυναικών, τότε αυτός ο κόσμος γίνει λίγο πιο ζεστός—και όχι από τις εξάψεις, αλλά από την ουσιαστική συντροφικότητα.
Συντάκτης: Κατερίνα Γεωργίου
