Αν αγαπάτε τα βινύλια, να ξέρετε πως δεν είστε οι μόνοι. Για χρόνια θεωρούνταν κάτι ξεπερασμένο, παλιομοδίτικο, ένα απομεινάρι μιας άλλης εποχής που υποτίθεται πως είχε δώσει τη θέση του στα CDs και, αργότερα, στο streaming. Κι όμως, κάπως έτσι, το βινύλιο έκανε ξανά την εμφάνισή του. Και το αστείο είναι πως δεν το ανακαλύπτουν μόνο όσοι μεγάλωσαν με αυτό, αλλά και μια ολόκληρη νεότερη γενιά. Ναι, εκείνοι που έχουν ολόκληρη τη μουσική τους βιβλιοθήκη στο κινητό. Οι νεότεροι αγοράζουν πλέον δίσκους, ψάχνουν παλιές κυκλοφορίες και ανακαλύπτουν είδη από trance μέχρι jazz. Γιατί τελικά, όσο βολικό κι αν είναι το streaming, το παλιό έχει μια γοητεία που δεν χωράει σε μια οθόνη.
Και κάπου εδώ έρχεται το πιο απρόσμενο κομμάτι της ιστορίας: οι νέοι. Σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, όλο και περισσότεροι νεότεροι μπαίνουν στα δισκάδικα και ψάχνουν μουσικές που ίσως δεν θα περίμενες ποτέ. Ο Roger Joffe, συνιδιοκτήτης του Wanted Records, παρατηρεί πως οι πιτσιρικάδες αγοράζουν trance και dance, αλλά ταυτόχρονα ανακαλύπτουν παραδοσιακή jazz και μέχρι και Duke Ellington. Ποιος θα το περίμενε από μια γενιά που έχει μάθει να βρίσκει τα πάντα με ένα search;
Ίσως, όμως, ακριβώς εκεί να βρίσκεται η γοητεία. Η μουσική είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, αλλά το streaming την έκανε σχεδόν άυλη. Την έχουμε παντού, ανά πάσα στιγμή, χωρίς να χρειάζεται να κρατάμε τίποτα. Και κάπως έτσι γεννήθηκε η ανάγκη για κάτι πιο απτό: ένα εξώφυλλο, έναν δίσκο, κάτι αυθεντικό που μπορείς να κρατήσεις στα χέρια σου. Γιατί όσο περισσότερη μουσική έχουμε διαθέσιμη, τόσο πιο πολύ φαίνεται να αναζητάμε κάτι που να νιώθουμε πραγματικά δικό μας.
Και ίσως τελικά το βινύλιο να μην επέστρεψε μόνο για τον ήχο του, αλλά για όλη την εμπειρία γύρω του. Η Jacki Harvey, συνιδιοκτήτρια του Vinyl Realm, περιγράφει το ψάξιμο ανάμεσα στα κουτιά με τους δίσκους σαν μια πραγματική εμπειρία αποσύνδεσης, ένα μικρό «switch-off» από όλα τα υπόλοιπα. Και κάπως έτσι είναι. Δεν μπαίνεις απλώς σε ένα δισκάδικο για να αγοράσεις ένα άλμπουμ. Ψάχνεις τα εξώφυλλα, πιάνεις τους δίσκους, διαβάζεις τα ονόματα και, χωρίς να το καταλάβεις, νιώθεις λίγο πιο κοντά στον καλλιτέχνη που έχεις αγαπήσει τόσο.
Και μετά έρχεται η ακρόαση. Δεν πατάς απλώς skip επειδή το τραγούδι δεν σου έκανε από τα πρώτα δέκα δευτερόλεπτα. Το βινύλιο σε βάζει να σταματήσεις, να καθίσεις και να ακούσεις πραγματικά. Σε μια εποχή που το streaming μάς έμαθε να προσπερνάμε, ίσως αυτό να είναι τελικά η μεγαλύτερη πολυτέλεια.
Για μια μερίδα νέων, το βινύλιο είναι πλέον κάτι περισσότερο από μουσική· είναι τρόπος έκφρασης και ταυτότητας. Όπως ανέφερε στο BBC η Jacki Harvey, υπάρχει μια μεγάλη ομάδα νεότερων που θέλει να διαφοροποιηθεί και να μην ακολουθήσει απλώς ό,τι είναι δημοφιλές. Και, μεταξύ μας, το να εμφανίζεσαι με τον αγαπημένο σου πιο ψαγμένο καλλιτέχνη στο χέρι σου έχει και λίγο το «είμαι κουλτουριάρης και το ξέρω». Πολλοί ψάχνουν παλιότερες, ιδιαίτερες κυκλοφορίες και μουσικές που δεν βρίσκονται απαραίτητα στην κορυφή των charts. Το ενδιαφέρον, όμως, είναι πως συχνά τις ανακαλύπτουν πρώτα online και μετά πηγαίνουν να αγοράσουν το βινύλιο. Άρα το ίντερνετ δεν σκοτώνει το βινύλιο· για αυτή τη γενιά λειτουργεί ως πύλη προς αυτό. Γιατί όταν αγαπάς πραγματικά τη μουσική, μάλλον θέλεις και να την έχεις.
Και κάπου εδώ βρίσκεται το μεγάλο παράδοξο του βινυλίου: όσο παλιώνει, τόσο μπορεί να ανεβαίνει η αξία του. Κάποτε τα CDs εκτόπισαν τους δίσκους και πολλοί έσπευσαν να ξεφορτωθούν τις συλλογές τους, θεωρώντας πως η εποχή του βινυλίου είχε τελειώσει. Τώρα, όμως, αρκετοί επιστρέφουν για να αγοράσουν ξανά αυτά που κάποτε πέταξαν ή πούλησαν. Και οι κυκλοφορίες των ’90s έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ακριβώς επειδή τότε το CD είχε γίνει το απόλυτο format και είχαν κυκλοφορήσει πολύ λιγότερα βινύλια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα; Οι πολυαγαπημένοι Oasis. Σύμφωνα με τον Roger Joffe, τα αυθεντικά βινύλια των albums τους μπορούν σήμερα να ξεπεράσουν ακόμη και τις 200 λίρες, απλώς επειδή υπάρχουν σε περιορισμένες ποσότητες. Βέβαια, ας μην ενθουσιαζόμαστε όλοι τόσο γρήγορα: το ότι ένας δίσκος είναι παλιός δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κρύβει έναν θησαυρό. Η σπανιότητα και η ζήτηση κάνουν τη διαφορά.
Κι όμως, ας μη βιαστούμε να ανοίξουμε τις παλιές κούτες των γονιών μας περιμένοντας να βρούμε περιουσία. Όπως αναφέρει η Jacki Harvey, υπάρχει υπερπροσφορά σε αρκετούς δίσκους που κυκλοφόρησαν μαζικά, με ονόματα όπως οι Beatles και ο Elvis να βρίσκονται κυριολεκτικά παντού. Άρα η ηλικία από μόνη της δεν κάνει έναν δίσκο πολύτιμο. Η πραγματική αξία κρύβεται στη σπανιότητα, στην έκδοση, στην κατάσταση του δίσκου και, φυσικά, στο πόσο τον αναζητούν οι συλλέκτες. Ένας δίσκος μπορεί να είναι δεκαετιών και να μη συγκινεί κανέναν, ενώ μια πιο σπάνια έκδοση ενός αγαπημένου album να κοστίζει μια μικρή περιουσία.
Ίσως, τελικά, αυτή να είναι και η πραγματική αξία του βινυλίου. Όχι το πόσο θα πιάσει κάποτε, ούτε αν θα γίνει συλλεκτικό κομμάτι, αλλά το συναίσθημα που κουβαλάει. Σε έναν κόσμο όπου όλα γίνονται γρήγορα, η μουσική ξαναβρίσκει έναν τρόπο να μας κάνει να σταματάμε. Να ψάχνουμε, να ακούμε, να κρατάμε κάτι στα χέρια μας και να το κάνουμε δικό μας. Και μπορεί οι νεότερες γενιές να μην έζησαν την εποχή των δίσκων, όμως φαίνεται πως την ανακαλύπτουν με τον δικό τους τρόπο. Γιατί κάποια πράγματα μπορεί να παλιώνουν, αλλά δεν ξεπερνιούνται ποτέ πραγματικά.
Συντάκτης: Νικόλ Τσέκου
