Στέλνεις φωτογραφία τον καφέ σου. Ο άλλος βλέπει την κούπα, τον αφρό, μέχρι και το τραπεζάκι που θέλει καθάρισμα. Τη μυρωδιά, όμως, πρέπει να τη φανταστεί. Το Scentronic, ένα ερευνητικό σύστημα που συνδυάζει αισθητήρες, τεχνητή νοημοσύνη και συσκευές απελευθέρωσης αρωμάτων, δοκιμάζει να καλύψει αυτό το κενό. Κι έτσι το «κρίμα που δεν μπορείς να το μυρίσεις» αρχίζει να ακούγεται λιγότερο οριστικό.
Το σύστημα αναπτύχθηκε από ερευνητές του Ohio State University και του Zhejiang Laboratory στην Κίνα. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Science Advances στις 21 Οκτωβρίου 2026 και περιγράφει μια πειραματική τεχνολογία που συνδέει την αναγνώριση μιας οσμής με την απελευθέρωση αντίστοιχου αρώματος σε άλλη συσκευή, μέσω διαδικτύου.
Η διαδικασία ξεκινά από μια ηλεκτρονική «μύτη» με έξι αισθητήρες αερίων. Ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης αναγνωρίζει μοτίβα στα σήματά τους και η πληροφορία μεταδίδεται στον δέκτη. Εκεί, ενεργοποιείται η απελευθέρωση αρωματικού υγρού που βρίσκεται ήδη στη συσκευή. Τα μόρια του καφέ παραμένουν στην πλευρά του αποστολέα. Στον παραλήπτη φτάνει η ψηφιακή εντολή.
Η διάκριση έχει σημασία. Δεν πρόκειται για εφαρμογή που κατεβάζεις και ξαφνικά μυρίζει το κινητό σου. Χρειάζεται ειδικός εξοπλισμός και διαθέσιμα αρωματικά υλικά. Το πρωτότυπο δουλεύει με πέντε κατηγορίες: καφέ, μπίρα, κόκκινο κρασί, κέικ και πορτοκάλι. Αρκετές για να φανταστείς ένα brunch από απόσταση. Ανεπαρκείς για να στείλεις οτιδήποτε σου έρθει στη μύτη.
Σε δοκιμές με 14 εθελοντές, η σωστή αναγνώριση των μεμονωμένων αρωμάτων έφτασε περίπου το 73% και των συνδυασμών δύο αρωμάτων περίπου το 71%. Οι συμμετέχοντες είχαν προηγουμένως εξοικειωθεί με τις οσμές. Αυτά τα ποσοστά αφορούν τις απαντήσεις τους· δεν σημαίνουν ότι μια μυρωδιά αντιγράφηκε με «73% πιστότητα».
Το Scentronic παραμένει ερευνητικό πρωτότυπο. Για να διευρυνθεί η γκάμα του, χρειάζεται εκπαίδευση σε περισσότερες οσμές και αντίστοιχα αρωματικά υλικά στον δέκτη. Το «θα μπορούσε» απέχει ακόμη από το «προσθήκη στο καλάθι». Από εκεί και πέρα, μπορείς να φανταστείς γιατί η ιδέα μάς τραβάει. Έχουμε συνηθίσει να χωράμε ολόκληρες ημέρες σε φωτογραφίες. Το πρωινό, το καινούριο σπίτι, το τραπέζι της Κυριακής. Στέλνουμε το ορατό μέρος και προσπαθούμε να περιγράψουμε το υπόλοιπο. «Μοσχοβολάει εδώ μέσα», γράφουμε. Κι ο άλλος πρέπει να συμπληρώσει μόνος του όσα λείπουν.
Αν τέτοιες συσκευές εξελιχθούν, οι πιθανές χρήσεις σε ψηφιακές εμπειρίες και αγορές έχουν ενδιαφέρον. Φαντάσου να δοκιμάζεις ένα διαθέσιμο άρωμα προτού αγοράσεις ένα προϊόν ή μια εικονική σκηνή να συνοδεύεται από την αντίστοιχη μυρωδιά. Αυτές είναι προοπτικές, όχι υπηρεσίες που προσφέρει σήμερα το συγκεκριμένο πρωτότυπο. Αλλά αρκούν για να αναρωτηθείς πόσο διαφορετικά θα διαλέγαμε τι θέλουμε να φτάνει μέχρι το σαλόνι μας.
Γιατί, φυσικά, η φαντασία προχωράει γρηγορότερα από το εργαστήριο. Εσύ ακούς «μετάδοση οσμών» και σκέφτεσαι το άρωμα ενός ανθρώπου που σου λείπει. Την κουζίνα ενός σπιτιού στο οποίο δεν μπορείς να πας. Το φούτερ που κράτησες περισσότερο απ’ όσο παραδεχόσουν. Το Scentronic δεν έχει δείξει ότι μπορεί να αναπαράγει αυτές τις προσωπικές, σύνθετες μυρωδιές. Η επιθυμία μας όμως να τις κρατήσουμε εξηγεί γιατί μια είδηση για πέντε αρώματα μάς βάζει σε τόσες σκέψεις.
Και βέβαια, υπάρχει και η λιγότερο ποιητική προοπτική. Μόλις φανταστείς διαφήμιση φούρνου να μυρίζει μέσα στο δωμάτιό σου στις έντεκα το βράδυ, αρχίζεις να εκτιμάς ξανά το κουμπί «παράλειψη». Αν κάποτε αποκτήσουμε αρωματικές ειδοποιήσεις, ας αποκτήσουμε ταυτόχρονα και δικαίωμα να τις κλείνουμε. Το ότι μπορείς να στείλεις κάτι δεν σημαίνει πως ο άλλος θέλει να το εισπνεύσει.
Προς το παρόν, το πείραμα χωράει πέντε μυρωδιές. Εμείς, βέβαια, έχουμε ήδη αρχίσει να σκεφτόμαστε ποια θα στέλναμε και σε ποιον. Αν κάποτε η δυνατότητα φτάσει στην καθημερινότητά μας, μια πρόσκληση για καφέ θα μπορούσε να συνοδεύεται από το άρωμά του. Θα το μυρίζεις, θα κοιτάζεις την οθόνη και ίσως θα απαντάς αυτό που καμία συσκευή δεν μπορεί να κανονίσει για λογαριασμό σου: «Άσε. Έρχομαι».
Συντάκτης: Virtual Unreality
