Έχεις κοιτάξει ποτέ το όνομα ενός κολλητού σου στο κινητό σου, συνειδητοποιώντας ότι έχετε να μιλήσετε εβδομάδες, ίσως και μήνες; Μπαίνεις στις συνομιλίες σας και βλέπεις τις παλιές σας φωτογραφίες, τα αστεία που μόνο εσείς καταλαβαίνατε, τα γεμάτα μηνύματα για να κανονίσετε έξοδο, και μετά κοιτάζεις το τελευταίο μήνυμα. Ξέρεις ότι δε μαλώσατε ποτέ. Δε μεσολάβησε καμία παρεξήγηση ανάμεσά σας, καμία προδοσία και κανένα μυστικό το οποίο αποκαλύφθηκε και ίσως να τάραξε την ισορροπία στη σχέση σας. Όλα έγιναν πολιτισμένα και αθόρυβα και, όμως, μέσα σου αισθάνεσαι ένα ξαφνικό κενό. Η σιωπηλή απομάκρυνση έχει πάρει τη θέση της και η φιλία σας χάνεται χωρίς καμία απολύτως εξήγηση.
Συχνά θεωρείται ότι οι φιλικές σχέσεις είναι πιο ανθεκτικές στον χρόνο από τις ερωτικές, επειδή δεν έχουν τις ίδιες καθημερινές απαιτήσεις. Η αλήθεια όμως είναι ότι οι φιλίες μπορούν να σβήσουν εξίσου επώδυνα και ξαφνικά. Ακριβώς επειδή η αποξένωση συμβαίνει σταδιακά, σχεδόν αόρατα, είναι η διαδικασία στην οποία δύο άνθρωποι, που κάποτε μοιράζονταν τα πάντα, μετατρέπονται σε απλούς γνωστούς που απλώς πατάνε καρδιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ένας στις αναρτήσεις του άλλου. Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος ένοχος για να κατηγορήσεις. Αντιθέτως, ξυπνάς μια μέρα και συνειδητοποιείς ότι το άτομο εκείνο, το οποίο ήξερε κάθε σου σκέψη, τώρα δεν γνωρίζει ούτε τα βασικά για τη ζωή σου.
Η απάντηση στην ερώτηση «πώς φτάνεις σε αυτό το σημείο με έναν φίλο;» κρύβεται στους διαφορετικούς ρυθμούς της ζωής που επιλέγετε να ακολουθήσετε. Η σιωπηλή απομάκρυνση στις φιλίες δεν είναι ένα ξαφνικό γεγονός. Είναι το αποτέλεσμα των μηνυμάτων και των εξόδων που αναβλήθηκαν για αργότερα, των ακυρώσεων της τελευταίας στιγμής λόγω κούρασης και των συζητήσεων οι οποίες έμειναν στην αφάνεια. Είναι εκείνη η περίοδος όπου άλλαξες δουλειά, μπήκες σε μια νέα σχέση, ίσως και να ήρθες κοντά με άλλα άτομα. Μπορεί πολύ απλά ακόμη και να άλλαξαν οι προτεραιότητές σου. Αντίστοιχα, μπορεί και η άλλη πλευρά να απορροφήθηκε μέσα στη δική της καθημερινότητα και κανένας από τους δύο δεν βρήκε τον τρόπο, πιθανώς, να κρατήσει τη φιλία σας και τις ισορροπίες ζωντανές.
Με τον καιρό, αυτά τα μικρά κενά επικοινωνίας έφτασαν να δημιουργήσουν ένα τείχος. Στην αρχή ίσως να σκέφτηκες πως θα πάρεις τηλέφωνο την επόμενη μέρα ή εβδομάδα. Όταν όμως οι εβδομάδες και οι μέρες έγιναν μήνες, η ιδέα να καλέσεις άρχισε να σου προκαλεί άγχος. Σκεφτόσουν τι θα έχετε να πείτε μετά από τόσο καιρό και οι συζητήσεις σας, όταν τελικά έγιναν, περιορίστηκαν σε γενικότητες. Η άμεση επαφή, το να τα συζητάτε όλα, να μιλάτε κάθε μέρα σχεδόν στο τηλέφωνο, να μοιράζεστε τους φόβους και τα όνειρά σας, έπαψε σιγά σιγά να υφίσταται. Η τυπική ευγένεια έγινε ανάμεσά σας το τέλειο προκάλυμμα για να κρύψετε το γεγονός ότι δεν έχετε πια κοινά σημεία επαφής.
Το πιο δύσκολο κομμάτι με τη σιωπηλή απομάκρυνση σε μια φιλία είναι η έλλειψη ξεκάθαρου επιλόγου. Όταν τσακώνεσαι με έναν φίλο για έναν σοβαρό λόγο, ο θυμός σε βοηθάει να κλείσεις την πόρτα. Γνωρίζεις γιατί τελείωσε. Όμως, στη σιωπηλή απομάκρυνση αισθάνεσαι πως βρίσκεσαι μέσα σε μία ζώνη ενοχής και αβεβαιότητας. Φτάνεις στο σημείο να αναρωτιέσαι διαρκώς αν έκανες εσύ κάτι λάθος, αν ο άλλος σε βαρέθηκε ή αν απλώς η φιλία σας είχε ημερομηνία λήξης. Με λίγα λόγια, νιώθεις πως δεν έχεις καν το δικαίωμα να παραπονεθείς, αφού κανείς δεν έβλαψε κανέναν με πρόθεση.
Η αμφιβολία σε πληγώνει βαθιά, επειδή οι φίλοι είναι η οικογένεια την οποία επιλέγεις και ξέρεις, ή τουλάχιστον ελπίζεις, να είναι εκεί για πάντα. Για αυτό τον λόγο η απώλειά τους, ακόμη και αν είναι σταδιακή, αφήνει ένα κενό. Βλέπεις τον άλλο να κάνει νέες παρέες, να ζει σημαντικές στιγμές και εσύ να μην είσαι μέρος τους. Ταυτόχρονα, κανένας από τους δύο δεν παίρνει την πρωτοβουλία να σπάσει τη σιωπή, επειδή ο φόβος της απόρριψης ή η παραδοχή πως γίνατε ξένοι φαντάζει κάτι πολύ πιο επώδυνο από την ίδια την αδράνεια.
Το πρώτο βήμα το οποίο μπορείς να κάνεις όταν δεις ή νιώσεις πως μία φιλία φτάνει σιγά σιγά στην αποξένωση, είναι να αφήσεις στην άκρη τον εγωισμό. Μην περιμένεις πάντα το πρώτο μήνυμα από την άλλη πλευρά. Βρες εσύ το θάρρος να σπάσεις τη σιωπή με ειλικρίνεια, χωρίς όμως να ρίξεις ευθύνες. Δοκίμασε να πεις την αλήθεια σου για το πώς νιώθεις και να γίνεις η αφορμή να ξεκινήσει η συζήτηση, πριν γίνεις η αιτία να χαλάσει η σχέση σας.
Η αντίδραση της άλλης πλευράς θα σου δώσει και την απάντηση την οποία χρειάζεσαι. Αν όντως υπάρχει ακόμη η επιθυμία, η οικειότητα μπορεί να επιστρέψει, έστω και με νέα μορφή, προσαρμοσμένη στο παρόν σας. Αν, ωστόσο, συναντήσεις μονολεκτικές απαντήσεις ή συνεχείς δικαιολογίες, τότε θα πρέπει να αποδεχτείς ότι μερικοί άνθρωποι έρχονται στη ζωή σου για ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο και όχι για ολόκληρο το βιβλίο. Σε κάθε περίπτωση, να θυμάσαι πάντα πως η προσπάθεια αξίζει, γιατί οι αληθινοί φίλοι είναι πολύ σπάνιοι για να τους αφήσεις να φύγουν σιωπηλά.
Συντάκτης: Μαριάννα Χατζή
