Υπήρχε μια εποχή που αν κάποιος δεν σου απαντούσε, δεν μπορούσες να κάνεις και πολλά. Δεν ήξερες αν είχε δει το μήνυμά σου, αν ήταν έξω, αν μιλούσε με κάποιον ή αν απλώς δεν ήθελε να σου απαντήσει. Δεν υπήρχε το «online», το «διαβάστηκε», το story που ανέβηκε πριν από τρία λεπτά ενώ το δικό σου μήνυμα παραμένει αναπάντητο.

Αυτό ήταν κάπως πιο εύκολο. Γιατί δεν είχες τόσες πληροφορίες για να δημιουργήσεις σενάρια.

Σήμερα έχουμε μάθει να είμαστε διαρκώς διαθέσιμοι. Ένα μήνυμα φτάνει σε δευτερόλεπτα, μια βιντεοκλήση μπορεί να μηδενίσει την απόσταση και μια φωτογραφία μπορεί να μας δείξει τι κάνει ο άλλος χωρίς καν να τον ρωτήσουμε. Μπορούμε να ξέρουμε σχεδόν ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει στη ζωή του ανθρώπου που μας ενδιαφέρει.

Κι όμως, όσο αυξήθηκε η πρόσβαση, δεν αυξήθηκε απαραίτητα και η ασφάλεια.
Ίσως μάλιστα να συνέβη το αντίθετο.

Όταν συνηθίζεις να έχεις τον άλλον ένα μήνυμα μακριά, η σιωπή αρχίζει να μοιάζει μεγαλύτερη απ’ όσο είναι. Τα δύο-τρία λεπτά χωρίς απάντηση μοιάζουν αιώνας στο μυαλό σου. Το «διαβάστηκε» αποκτά νόημα που μπορεί να μην έχει. Ένα story γίνεται αφορμή για ερωτήσεις που παλιότερα δεν θα μπορούσες καν να κάνεις.

Κάπως έτσι, η συνεχής πρόσβαση μπορεί να μας έκανε να δυσκολευόμαστε περισσότερο με την απουσία.

Δεν είναι απαραίτητα ότι εμπιστευόμαστε λιγότερο τους ανθρώπους. Είναι ότι έχουμε πλέον περισσότερα εργαλεία για να αμφιβάλλουμε.

Και δεν είναι μόνο η πρόσβαση στον άνθρωπό μας. Είναι και η πρόσβαση σε όλους τους υπόλοιπους.

Παλιά, για να γνωρίσεις κάποιον καινούργιο, έπρεπε να τον συναντήσεις. Σήμερα, ένας άνθρωπος μπορεί να εμφανιστεί στην οθόνη σου μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ένα follow, ένα like, ένα μήνυμα και ξαφνικά ένας άγνωστος βρίσκεται πολύ πιο κοντά απ’ όσο θα μπορούσε παλιότερα.

Έτσι λαμβάνουν χώρα και οι πειρασμοί.

Δεν χρειάζεται πλέον να ψάξεις ιδιαίτερα για έναν. Μπορεί να εμφανιστεί μόνος του.

Ένα μήνυμα από κάποιον που σου φάνηκε ενδιαφέρων. Ένα φλερτ που ξεκίνησε αθώα. Ένας άνθρωπος από το παρελθόν που ξαναεμφανίστηκε. Μια εφαρμογή γεμάτη πρόσωπα που, θεωρητικά, θα μπορούσες να γνωρίσεις.

Δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι έγιναν απαραίτητα πιο άπιστοι. Σημαίνει όμως ότι οι ευκαιρίες είναι περισσότερες και η απόσταση ανάμεσα στην επιθυμία και την πράξη έχει μικρύνει.

Ένας πειρασμός μπορεί να βρίσκεται κυριολεκτικά στην τσέπη σου.

Και αυτό μπορεί να δημιουργεί μια παράξενη ανασφάλεια μέσα στις σχέσεις. Δεν φοβάσαι μόνο μήπως ο άλλος γνωρίσει κάποιον. Ξέρεις ότι μπορεί. Το βλέπεις καθημερινά.

Από την άλλη, το ίδιο ακριβώς ισχύει και για εμάς. Κι αυτό ίσως είναι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι. Όταν η πρόσβαση στους άλλους είναι τόσο εύκολη, δεν χρειάζεται να είσαι ζηλιάρης για να νιώσεις ανασφάλεια. Αρκεί να συνειδητοποιείς πόσες επιλογές υπάρχουν εκεί έξω.

Και τότε αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν η σχέση σου είναι αρκετά δυνατή ώστε να αντέξει σε έναν κόσμο όπου η εναλλακτική βρίσκεται πάντα ένα swipe μακριά.

Μπορεί το πρόβλημα να μην είναι ότι έχουμε περισσότερες επιλογές.

Μπορεί να είναι ότι τις βλέπουμε συνεχώς.

Γιατί άλλο είναι να ξέρεις θεωρητικά ότι υπάρχουν κι άλλοι άνθρωποι εκεί έξω και άλλο να σου το υπενθυμίζει η οθόνη σου κάθε μέρα.

Έτσι φτάνουμε στο παράδοξο των σύγχρονων σχέσεων: έχουμε περισσότερη επικοινωνία, περισσότερη πρόσβαση και περισσότερη ενημέρωση από ποτέ. Κι όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι νιώθουμε απαραίτητα πιο ασφαλείς.

Γιατί η ασφάλεια δεν γεννιέται από το να ξέρεις πού είναι ο άλλος κάθε λεπτό.

Γεννιέται από το να μην χρειάζεται να το ξέρεις.

Από το να μπορείς να δεις ένα «διαβάστηκε» χωρίς να ψάξεις αμέσως τι σημαίνει. Από το να μπορεί ο άλλος να χαθεί για λίγο από την οθόνη και εσύ να συνεχίσεις κανονικά τη μέρα σου. Από το να γνωρίζεις ότι οι πειρασμοί υπάρχουν, χωρίς να θεωρείς ότι κάθε πειρασμός είναι και απειλή.

Γιατί τελικά, σε μια εποχή όπου μπορούμε να έχουμε πρόσβαση σχεδόν σε όλους, η πραγματική εμπιστοσύνη είναι να επιλέγεις έναν άνθρωπο χωρίς να χρειάζεται να ελέγχεις συνεχώς αν εξακολουθεί να σε επιλέγει.

Συντάκτης: Μαρία Παπαδοπούλου
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη