Αν έπρεπε να περιγράψουμε τη «φυσιολογική» ζωή σήμερα, πολλοί από εμάς πιθανότατα θα σκεφτόμασταν μια εικόνα από τα social media. Άνθρωποι που ταξιδεύουν συνεχώς, γελούν σε όμορφα μέρη, πετυχαίνουν στόχους, έχουν γεμάτη κοινωνική ζωή και φαίνονται πάντα γεμάτοι ενέργεια. Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αυτή η εικόνα έχει αρχίσει να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη δική μας καθημερινότητα. Συγκρίνουμε τις πιο δύσκολες στιγμές μας με τις καλύτερες στιγμές των άλλων και καταλήγουμε να πιστεύουμε ότι κάτι δεν πάει καλά με εμάς.
Έτσι, η πραγματική ζωή —με την κούραση, το άγχος, τις ανασφάλειες και τις αμφιβολίες της— μοιάζει ξαφνικά λιγότερο «κανονική» από όσα βλέπουμε στην οθόνη μας. Όμως η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική. Υπάρχει συχνά τεράστια απόσταση ανάμεσα σε αυτό που δείχνουμε προς τα έξω και σε αυτό που νιώθουμε πραγματικά. Πίσω από τα χαμόγελα, τις όμορφες φωτογραφίες και τις στιγμές που μοιραζόμαστε δημόσια, υπάρχουν άνθρωποι που παλεύουν με τη δική τους πίεση, τις δικές τους δυσκολίες και τις δικές τους σιωπηλές μάχες. Πολλοί δυσκολεύονται περισσότερο απ’ όσο φαίνεται, αλλά ελάχιστοι είναι πρόθυμοι να το παραδεχτούν.
Τα social media έχουν γίνει ένα από τα βασικότερα παράθυρα μέσα από τα οποία παρατηρούμε τη ζωή των άλλων. Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως δεν βλέπουμε πραγματικές ζωές, αλλά επιλεγμένες στιγμές από αυτές. Οι περισσότεροι άνθρωποι θα μοιραστούν ένα όμορφο ταξίδι, μια επαγγελματική επιτυχία, μια έξοδο με φίλους ή μια χαρούμενη στιγμή της καθημερινότητάς τους. Είναι απολύτως λογικό να θέλει κανείς να κρατήσει και να δείξει τις καλύτερες στιγμές του. Ωστόσο, αυτό που μένει συχνά εκτός κάδρου είναι εξίσου σημαντικό.
Πολύ λίγοι θα μιλήσουν δημόσια για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, για τις ανασφάλειες που τους βαραίνουν ή για τις μέρες που δεν έχουν τη δύναμη να σηκωθούν από το κρεβάτι. Σπάνια θα δούμε αναρτήσεις που να αποτυπώνουν το άγχος, τις κρίσεις πανικού, τη μοναξιά, την εξάντληση ή την απογοήτευση που μπορεί να βιώνει κάποιος πίσω από μια φαινομενικά ιδανική ζωή. Έτσι, δεν έχουμε ποτέ μπροστά μας ολόκληρη την εικόνα της καθημερινότητας ενός ανθρώπου.
Παρόλα αυτά, εκτιθέμενοι καθημερινά σε αυτές τις προσεκτικά επιλεγμένες στιγμές, αρχίζουμε ασυναίσθητα να συγκρίνουμε τη δική μας πραγματικότητα με την εικόνα που βλέπουμε στις οθόνες μας. Και κάπου εκεί γεννιέται η ψευδαίσθηση ότι όλοι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα, ότι όλοι περνούν όμορφα και ότι μόνο εμείς δυσκολευόμαστε. Στην πραγματικότητα, όμως, οι περισσότεροι άνθρωποι δίνουν μάχες που απλώς δεν φαίνονται.
Παρόλο που σχεδόν όλοι οι άνθρωποι περνούν δύσκολες περιόδους κάποια στιγμή στη ζωή τους, εξακολουθεί να είναι δύσκολο να το παραδεχτούν. Ένας από τους βασικότερους λόγους είναι ο φόβος της κριτικής. Πολλές φορές διστάζουμε να μιλήσουμε για όσα μας απασχολούν, είτε πρόκειται για οικονομικές δυσκολίες, είτε για ψυχολογική πίεση, είτε για προσωπικά προβλήματα, επειδή φοβόμαστε πώς θα μας αντιμετωπίσουν οι άλλοι.
Η κοινωνία εξακολουθεί να συνδέει τη δύναμη με την αντοχή. Έχουμε μεγαλώσει με την αντίληψη ότι ο «δυνατός» άνθρωπος είναι εκείνος που αντέχει τα πάντα χωρίς να λυγίζει, χωρίς να παραπονιέται και χωρίς να δείχνει τις δυσκολίες του. Έτσι, πολλοί αισθάνονται την ανάγκη να παρουσιάζουν μια εικόνα απόλυτου ελέγχου, σαν να έχουν τα πάντα τακτοποιημένα: δουλειά, φίλους, κοινωνική ζωή και προσωπική ευτυχία.
Παράλληλα, δεν είναι λίγες οι φορές που νιώθουμε ενοχές όταν παραδεχόμαστε ότι δυσκολευόμαστε. Σαν να πρέπει να απολογηθούμε επειδή δεν τα καταφέρνουμε πάντα. Όμως υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην ευαλωτότητα και την αδυναμία. Το να αναγνωρίζεις ότι περνάς μια δύσκολη περίοδο δε σε κάνει λιγότερο δυνατό. Αντίθετα, απαιτεί θάρρος και ειλικρίνεια.
Ίσως το πιο παράδοξο είναι ότι συχνά δεν κρύβουμε την αλήθεια μόνο από τους άλλους, αλλά και από τον ίδιο μας τον εαυτό. Συνεχίζουμε να δείχνουμε ότι όλα είναι καλά, ακόμη και όταν μέσα μας γνωρίζουμε πως δεν είναι. Και κάπως έτσι, η εικόνα που προβάλλουμε αρχίζει να απέχει όλο και περισσότερο από την πραγματικότητα που ζούμε.
Ίσως τελικά να έχουμε παρεξηγήσει την έννοια της κανονικότητας. Η κανονικότητα δεν σημαίνει να είμαστε πάντα χαρούμενοι, παραγωγικοί και γεμάτοι ενέργεια. Σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι οι δύσκολες περίοδοι, η αβεβαιότητα, η κούραση και οι στιγμές που δεν είμαστε καλά αποτελούν κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας. Ακόμη και οι άνθρωποι που δείχνουν να τα έχουν όλα υπό έλεγχο μπορεί να δίνουν τις δικές τους σιωπηλές μάχες.
Δε χρειάζεται να περνάμε τη ζωή μας προσπαθώντας να αποδείξουμε ότι όλα είναι τέλεια. Γιατί πίσω από πολλά χαμόγελα κρύβονται ιστορίες που δεν θα μάθουμε ποτέ. Και ίσως η μεγαλύτερη δύναμη να μη βρίσκεται στο να κρύβουμε όσα νιώθουμε, αλλά στο θάρρος να παραδεχόμαστε ότι είμαστε άνθρωποι.
Συντάκτης: Νικόλ Τσέκου
