Ορισμένες μορφές βίας είναι τόσο κεκαλυμμένες που είναι πράγματι δύσκολο ακόμη να αντιληφθείς ότι τις βιώνεις, χωρίς καμία απολύτως υπερβολή. Η βία που δεν είναι εύκολα διακριτή, όπως για παράδειγμα η σωματική που αφήνει ορατά σημάδια, ανιχνεύεται πολύ δύσκολα, πόσο μάλλον όταν βρίσκεται κάτω από τον μανδύα των ιατρικών διαδικασιών και πρωτοκόλλων. Μιλάμε λοιπόν για τη μαιευτική βία, για την οποία δειλά δειλά έχουμε ξεκινήσει να μιλάμε πιο ανοιχτά πλέον.
Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για ένα θέμα, για το οποίο κανείς δε μιλούσε, καθώς συχνά οι διάφορες πρακτικές που εφαρμόζονταν -και συνεχίζουν να εφαρμόζονται εδώ που τα λέμε- θεωρούνταν ιατρική αναγκαιότητα ή μέρος της διαδικασίας του τοκετού. Με απλά λόγια, οι θηλυκότητες πίστευαν ότι έτσι πρέπει να γίνει, γιατί το είπε ο γιατρός. Ωστόσο, η μαιευτική βία πλέον έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σε περίπτωση που μια θηλυκότητα έχει υποστεί πρακτικές που ανήκουν στο φάσμα της μαιευτικής βίας, πώς μπορεί να κινηθεί πρακτικά; Ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσει; Στο σημείο αυτό θα κάνουμε μια μικρή σημείωση: Δεν είναι μια εύκολη διαδικασία, αφού όπως είπαμε είναι κάπως δύσκολο να αποδειχθεί, όμως δεν είναι ακατόρθωτο και αν θέλουμε να αλλάξουν τα πράγματα και να υπάρξει πλέον μέριμνα, πρέπει να καταβάλλουμε την προσπάθειά μας.
Το πρώτο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε λοιπόν κατά τη διάρκεια του περιστατικού είναι να ζητήσουμε επεξηγήσεις και να ρωτήσουμε ευθέως το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό αν, για παράδειγμα, η συγκεκριμένη επέμβαση είναι αναγκαία και για ποιο λόγο χρησιμοποιούν τη τάδε πρακτική. Σε περίπτωση που εμείς δυσκολευόμαστε γιατί βρισκόμαστε σε ευάλωτη κατάσταση, καλό θα ήταν να έχουμε ενημερώσει το άτομο που μας συνοδεύει, ώστε να είναι σε θέση εκείνο να κάνει ερωτήσεις σχετικά με τις ιατρικές πρακτικές. Όπως αναφέραμε, η μαιευτική βία έχει αναγνωριστεί από το Διεθνές Δίκαιο ως παραβιαστική πράξη, επομένως έχουμε το δικαίωμα να αρνηθούμε οποιαδήποτε ενέργεια μας φέρνει σε δύσκολη ή άβολη θέση. Μετά το περιστατικό επίσης έχουμε τη δυνατότητα να κινηθούμε ανάλογα, ξεκινώντας με τη συλλογή στοιχείων. «Τι ακριβώς συνέβη;» «Τι ειπώθηκε και από ποιον;» «Ποια άλλα άτομα ήταν παρόντα;» Εξίσου σημαντικός είναι ο ιατρικός φάκελος. Διατηρούμε το δικαίωμα να ζητήσουμε αντίγραφο από το νοσοκομείο ή την κλινική. Σε περίπτωση που αποφασίσουμε να ακολουθήσουμε τη νομική οδό, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να αναζητήσουμε έναν δικηγόρο που να ειδικεύεται στο ιατρικό δίκαιο ή την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να μας κατατοπίσει όσο το δυνατόν καλύτερα. Μια καλή ιδέα είναι να απευθυνθούμε στο Συνήγορο του Πολίτη ή, τέλος πάντων, σε ανεξάρτητες αρχές, για να διερευνήσουν διεξοδικά το περιστατικό.
Η μαιευτική βία συχνά συνοδεύεται από ψυχολογικές επιπτώσεις, οι οποίες μάλιστα ακολουθούν για πολύ καιρό τις γυναίκες που την έχουν βιώσει και ίσως αυτό το κομμάτι να είναι και το πιο επώδυνο. Αρκετές εμφανίζουν μετατραυματικό στρες, κατάθλιψη, έντονο άγχος, ψυχοσωματικά συμπτώματα και πολλά ακόμη. Η μαιευτική βία μπορεί να είναι δύσκολο να αναγνωριστεί, όμως το αποτύπωμα στον ψυχισμό μιας θηλυκότητας που την έχει βιώσει είναι τεράστιο. Η υποστήριξη από το περιβάλλον και η ενθάρρυνση να καταγγείλει αυτή τη μορφή βίας είναι άκρως σημαντική και απαραίτητη.
Η αλλαγή ξεκινάει πάντα από τη σωστή ενημέρωση και την προετοιμασία. Να μην ξεχνάμε ότι η αυτοδιάθεση του σώματός μας είναι αναφαίρετο δικαίωμα, ακόμη και όταν βρισκόμαστε σε ένα ιατρικό περιβάλλον.
Συντάκτης: Μαρία Μωραΐτη
