«Πόσο ύψος έχει;»
Μια απολύτως λογική ερώτηση όταν αγοράζεις ντουλάπα, παραγγέλνεις κουρτίνες ή προσπαθείς να χωρέσεις ψυγείο στην κουζίνα. Όταν όμως αφορά τον άνθρωπο με τον οποίο ενδέχεται να μοιραστείς το κρεβάτι σου, αποκτά μια ανεξήγητη σοβαρότητα.
Μπορεί να υπάρχει χημεία, επικοινωνία, χιούμορ, επιθυμία. Να γελάτε με τα ίδια αστεία, να μην καταλαβαίνετε πώς περνά η ώρα και να ανυπομονείτε για την επόμενη συνάντηση. Αλλά αν λείπουν πέντε εκατοστά, δυστυχώς, δεν πληρούνται οι τεχνικές προδιαγραφές. Η αίτηση απορρίπτεται. Ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σας. Καλώς ήρθατε στον έρωτα κατά παραγγελία. Ύψος, διαστάσεις, εμφάνιση. Αν υπήρχε και δυνατότητα επιστροφής εντός δεκατεσσάρων ημερών, θα είχαμε λύσει το πρόβλημα των σχέσεων. Ή τουλάχιστον των απογοητεύσεων που δεν καλύπτει η εγγύηση.
Το αστείο είναι ότι το ύψος πράγματι επηρεάζει τις ερωτικές μας προτιμήσεις. Η επιστήμη έχει ασχοληθεί με το ζήτημα, προφανώς επειδή ούτε οι ερευνητές κατάφεραν να ξεφύγουν από την αιώνια απορία αν ο έρωτας χρειάζεται μεζούρα. Σε μελέτη των Stulp και συνεργατών, που δημοσιεύτηκε το 2013 στο PLOS ONE και εξέτασε περισσότερα από 10.000 ετερόφυλα ζευγάρια, οι διαφορές ύψους δεν ήταν εντελώς τυχαίες. Ωστόσο, οι προτιμήσεις εξηγούσαν μόνο μέρος των πραγματικών επιλογών. Δηλαδή, η μεζούρα συμμετέχει στην επιλογή, αλλά ευτυχώς δεν έχει ακόμη αναλάβει τη διεύθυνση προσωπικού.
Γιατί μας απασχολεί τόσο; Επειδή στο ύψος έχουμε φορτώσει ολόκληρο κατάλογο ιδιοτήτων. Δύναμη, κύρος, προστασία, ασφάλεια. Βλέπουμε έναν άνθρωπο και πριν μάθουμε αν ξέρει να ακούει, να φροντίζει ή έστω να ζητά συγγνώμη, έχουμε βγάλει συμπεράσματα από την απόσταση κεφαλιού και πατώματος.
Βέβαια, η σωματική έλξη δεν μπαίνει σε διαπραγμάτευση. Μπορεί να μας αρέσει μια συγκεκριμένη διαφορά ύψους, να νιώθουμε όμορφα με έναν ορισμένο σωματότυπο, να έχουμε τις προσωπικές μας προτιμήσεις. Κανένα πρόβλημα. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προτίμηση αποκτά ύφος πολεοδομικής διάταξης. Όταν δύο άνθρωποι σχολιάζονται επειδή δε στέκονται στο «σωστό» ύψος ο ένας δίπλα στον άλλον. Λες και υπάρχει επιτροπή αισθητικής ζευγαριών, που εγκρίνει τις σχέσεις πριν κυκλοφορήσουν δημόσια. «Καλά, δεν είναι λίγο παράξενο έτσι όπως φαίνονται μαζί;» Παράξενο είναι να έχεις τόσο ελεύθερο χρόνο ώστε να αξιολογείς τη γεωμετρία ξένων σχέσεων. Αλλά αυτό, για κάποιον λόγο, δεν προβληματίζει κανέναν.
Και κάπου εδώ μπαίνει η κοινωνία, με το γνωστό διακριτικό της ύφος. Μας δείχνει πώς πρέπει να μοιάζει ένα «ταιριαστό» ζευγάρι, μας μαθαίνει τι θεωρείται ελκυστικό και μετά μας συγχαίρει για το πόσο προσωπικές είναι οι επιλογές μας. Φυσικά, δεν είναι όλα κοινωνικά κατασκευασμένα. Η έλξη περιλαμβάνει σωματικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Και, ευτυχώς, δεν υπακούει πάντα στις οδηγίες χρήσης.
Σε άλλη μελέτη των Stulp και συνεργατών, με δεδομένα από speed dating, οι δηλωμένες προτιμήσεις ύψους δεν ταυτίζονταν απόλυτα με τα αμοιβαία ταιριάσματα. Με απλά λόγια, άλλο τι ζητάμε στον κατάλογο και άλλο τι μας αρέσει όταν έρχεται το πιάτο. Κι όμως, στα dating apps τα εκατοστά μπορούν να γίνουν κριτήριο αποκλεισμού. Ένα προφίλ απορρίπτεται πριν ακουστεί μια φωνή, πριν υπάρξει βλέμμα, πριν ειπωθεί ένα αστείο που θα μας κάνει να γελάσουμε μέχρι δακρύων.
Αλλά όχι. Λείπουν τέσσερα εκατοστά. Δε θα διακινδυνεύσουμε την ψυχική μας ευτυχία για τέτοια πολεοδομική αυθαιρεσία.
Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι ότι μερικές φορές δε μας απασχολεί καν η δική μας έλξη. Μας απασχολεί το κοινό. Πώς θα φαινόμαστε στις φωτογραφίες; Θα σχολιάσουν; Θα κοιτάξουν; Θα θεωρήσουν ότι δεν ταιριάζουμε; Πολύς κόσμος μέσα σε μια σχέση δύο ανθρώπων. Και το χειρότερο; Όλοι έχουν άποψη, κανείς δεν πληρώνει τα κοινόχρηστα.
Ίσως, λοιπόν, αξίζει να αναρωτηθούμε πόσες από τις προϋποθέσεις μας είναι πραγματικά δικές μας. Πόσες προέκυψαν από την εμπειρία μας και πόσες τις παραλάβαμε έτοιμες, μαζί με την αντίληψη ότι ένα ζευγάρι πρέπει να δείχνει κάπως συγκεκριμένα για να θεωρείται ταιριαστό. Γιατί ο άνθρωπος που θα μας συγκινήσει μπορεί να μην ανταποκρίνεται καθόλου στην εικόνα που είχαμε κατασκευάσει. Μπορεί να μας εκπλήξει, να μας ανατρέψει, να μας κάνει να ξεχάσουμε εκείνη τη λίστα με τα αδιαπραγμάτευτα χαρακτηριστικά. Και θα ήταν κρίμα να μη γνωρίσουμε ποτέ έναν τέτοιο άνθρωπο επειδή δεν πέρασε από τον έλεγχο διαστάσεων.
Ο έρωτας, ευτυχώς, δεν εκδίδεται σε εκατοστά, αλλά εμείς επιμένουμε να του δίνουμε μεζούρα.
