Η εμμηνόπαυση είναι μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδος για μια γυναίκα καθώς σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή στην πορεία της ζωής της. Είναι ο τερματισμός της έμμηνης ρύσης και η μετάβαση σε καινούργια, αχαρτογράφητα νερά. Σκαμπανεβάσματα ορμονών, αλλαγή διάθεσης, αυξομειώσεις βάρους, περίεργες επιθυμίες και παράξενες συνήθειες. Υπάρχουν στιγμές που η γυναίκα δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της λόγω της συμπεριφοράς της, η οποία είναι διαφορετική σε σχέση με το παρελθόν.
Ξαφνικά, εκεί γύρω στα 50, ή και λίγο παραπάνω, ακούς μια είδηση για ένα ζευγάρι που σε εκπλήσσει. Ένα ζευγάρι, εκείνο το ζευγάρι που θεωρούσες ταιριαστό και ότι θα έμενε μαζί μέχρι τα βαθιά γεράματα, χωρίζει, παίρνει την απόφαση να τραβήξει χωριστούς δρόμους. Λόγω της χρονικής στιγμής που συμβαίνει, οι ειδικοί το ονομάζουν γκρίζο διαζύγιο και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα τελευταία χρόνια έχουν διπλασιαστεί. Έχει ενδιαφέρον να ερευνήσει κανείς γιατί παρατηρείται αυτή η αύξηση και πώς συνδέεται με κάποιους παράγοντες.
Μια σημαντική παράμετρος που έχει μπει στην εξίσωση είναι η εμμηνόπαυση που περνούν οι γυναίκες. Όσο κι αν αυτό ακούγεται παράξενο ή ακραίο, στην πραγματικότητα δεν είναι μια αβάσιμη θεωρία. Οι μεταβολές που συμβαίνουν στο σώμα και συνεπακόλουθα στην ψυχολογία μιας γυναίκας, είναι τέτοιες που ερμηνεύουν και εξηγούν ένα τέτοιο φαινόμενο. Είναι τοις πάσι γνωστό ότι οι αλλαγές επηρεάζουν τη διάθεση, το άγχος και την όρεξη της γυναίκας, και σε συνδυασμό με την αϋπνία, τις εξάψεις και τις νυχτερινές εφιδρώσεις, δημιουργούν δυσφορία.
Παράπλευρη απώλεια είναι και η μειωμένη ερωτική επιθυμία, κάτι που γεννά φόβο ή άγχος σε μια γυναίκα, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο στη σχέση της με τον σύζυγό της. Μπορεί να αποφεύγει την οικειότητα, να νιώθει άβολα με το σώμα της ή απλώς μη θέλει. Και είναι απαραίτητο, ο σύντροφος να σταθεί υποστηρικτικός απέναντί της.
Σε όλα αυτά προστίθεται το άγχος που νιώθει με τη είσοδό της σ΄αυτή τη νέα φάση. Ενδεχομένως να νιώθει ότι οι γύρω της δεν την καταλαβαίνουν κάτι που την ωθεί να διαμορφώσει μια άλλη στάση ζωής, με ξεκάθαρα όρια του τι δέχεται και τι όχι, τι μπορεί να ανεχτεί και τι όχι. Αυτό επιβεβαιώνει ότι, σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν, αν μια σχέση λειτουργούσε, ήταν επειδή η γυναίκα απορροφούσε τις αντρικές επιθυμίες και απαιτήσεις, και τώρα που αυτό δεν συμβαίνει, οι ισορροπίες διαταράσσονται.
Και κάπως έτσι, πολλοί γάμοι δεν επιβιώνουν μετά την εμμηνόπαυση της γυναίκας, αφού εκείνο που κρατούσε τον γάμο ήταν η ίδια η γυναίκα, που με τις αποφάσεις της αντιστάθμιζε σε μεγάλο βαθμό την αναποφασιστικότητα του άντρα.
Στην πράξη, αυτό σήμαινε ότι οι γυναίκες σήκωναν ένα συναισθηματικό φορτίο για να ρυθμίζουν τις ισορροπίες, να κάνουν τη σχέση να δουλεύει, να βάζουν φίλτρα προστασίας στον δεσμό. Όμως, η υπομονή που έκαναν και η τάση να ηρεμούν τα πνεύματα χάνονται μαζί με την έμμηνο ρύση. Στην ουσία, η εμμηνόπαυση αφαιρεί τη μάσκα και αποκαλύπτει την αλήθεια, το ότι δηλαδή για πολύ καιρό η γυναίκα είναι αυτή που απορροφούσε κραδασμούς εντός της σχέσης και έλυνε προβλήματα μόνη της.
Μπαίνοντας στην εμμηνόπαυση, λοιπόν, η γυναίκα βιώνει εκτός από τις ορμονικές αλλαγές, και μια σειρά από άλλες. Για τις πιο πολλές, αυτή η περίοδος, συμπίπτει με την ενηλικίωση των παιδιών της, την έναρξη των σπουδών και την αποχώρηση από το σπίτι, ακόμα και τη συνταξιοδότηση. Συνειδητοποιούν ότι ο χρόνος είναι περιορισμένος και «τρέχουν» να προλάβουν όσα μπορούν για να νιώσουν προσωπική ευτυχία και αυτοπραγμάτωση.
Η εμμηνόπαυση αυτή καθαυτή δεν προκαλεί προβλήματα στον γάμο αλλά αναδεικνύει όσα προβλήματα ήδη προϋπήρχαν, όπως η έλλειψη επικοινωνίας, η αποξένωση, οι συγκρούσεις. Μόλις κοπάσει ο «θόρυβος» και τα τρεχάματα από την ανατροφή των παιδιών και τη διεκπεραίωση των υποχρεώσεων, αναφύονται τα πραγματικά θέματα της σχέσης. Αλλά και η ευαισθησία της γυναίκας απέναντι σε καταστάσεις που μέχρι πρότινος ανεχόταν, και λόγω της οικονομικής ανεξαρτησίας που πλέον έχει (επαγγελματική αυτονομία), καθίσταται πιο γενναία για να πάρει την απόφαση να τερματίσει έναν γάμο.
Ας μην ξεχνάμε έναν πολύ σημαντικό παράγοντα, τη σεξουαλική επαφή, τη συχνότητα αλλά και την ποιότητά της, η οποία μπορεί και να επηρεαστεί από τις σωματικές και ορμονικές αλλαγές που βιώνει η γυναίκα.
Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί με βεβαιότητα ότι υπάρχει μια άμεση σχέση μεταξύ διαζυγίου και εμμηνόπαυσης. Το πρώτο είναι απόρροια μιας σύνθετης και πολυεπίπεδης διαδικασίας, με πολλές και διαφορετικές συνιστώσες. Απλώς η εμμηνόπαυση, ως περίοδος μεταβάσεων και αλλαγών, μπορεί να επιταχύνει αυτή την απόφαση.
Κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης η γυναίκα χρειάζεται όσο ποτέ τη υποστήριξη και την κατανόηση των γύρω της και κυρίως του συντρόφου τους. Με αυτό τον τρόπο, θα μπορέσει να τη βοηθήσει να ξεπεράσουν μαζί στερεότυπα ή και κρίσεις που συχνά παρατηρούνται αυτή την περίοδο.
Ας μην καταλήγουμε βεβιασμένα και άκριτα στο συμπέρασμα ότι όσες γυναίκες ζητούν διαζύγιο είναι λόγω εμμηνόπαυσης ούτε και στο ότι τα διαζύγια οφείλονται αποκλειστικά και μόνο στην εμμηνόπαυση. Αυτό είναι υπεραπλούστευση και γενίκευση, που δεν βοηθούν καθόλου την κατανόηση αυτού του σύνθετου ζητήματος. Εκείνο που έχει πραγματικά σημασία, είναι να καταλάβουμε τις ιδιαίτερες συνθήκες που περνά μια γυναίκα και να δούμε όλες τις αντιδράσεις της υπό αυτό το πρίσμα.
Συντάκτης: Χριστιάνα Δεμέναγα
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
