Λόγω της φύσης του επαγγέλματός μου, οι συζητήσεις για την επαγγελματική αποκατάσταση των νέων ήταν καθημερινές. Για πολλά χρόνια, οι δημοφιλέστερες και προφανέστερες απαντήσεις ήταν εκπαιδευτικός, γιατρός, λογιστής ή δικηγόρος. Οι λίγοι, οι εξαιρέσεις, ήθελαν να ακολουθήσουν το επάγγελμα της καρδιάς και της κλίσης τους: χορευτής, ζωγράφος, αισθητικός, τραγουδιστής. Και όλοι, έκαναν το άπαν των δυνάμεών τους για να πετύχουν τον στόχο που έθεσαν.
Με την πάροδο του χρόνου και την απότομη είσοδο του κόσμου στην ψηφιακή εποχή, όλα τα δεδομένα άλλαξαν. Τα ερεθίσματα, και άρα οι προτιμήσεις των νέων, είναι πλέον εντελώς διαφορετικά. Καθορίζονται από τις τάσεις που επικρατούν τις οποίες ακολουθούν πιστά.
Η πρώτη φορά που άκουσα κάτι εντελώς διαφορετικό από το μέχρι τότε σύνηθες, ήταν πριν περίπου πέντε χρόνια, λίγο μετά τον υποχρεωτικό εγκλεισμό λόγω πανδημίας. Οι έφηβοι μαθητές μου, στην κουβέντα απάνω, μού είπαν με απολύτως φυσιολογικό ύφος ότι θέλουν να γίνουν gamers. Την πρώτη φορά που το άκουσα, δεν έδωσα σημασία. Τη δεύτερη στάθηκα για λίγο απορημένη, την τρίτη ρώτησα για να μού πουν λεπτομέρειες και πληροφορίες και στη δέκατη φορά που το είχα ακούσει, ήξερα πλέον σχεδόν όλα όσα έπρεπε.
Η καινούργια αυτή πληροφορία μού κέντρισε το ενδιαφέρον και έκανα πλέον πιο συχνά αυτή την ερώτηση στους μαθητές μου. Ήμουν πλέον υποψιασμένη και οι ερωτήσεις μου πιο στοχευμένες. Και μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα κατάλαβα ότι οι επαγγελματικές φιλοδοξίες των παιδιών της Gen A, όσων δηλαδή έχουν γεννηθεί από το 2010 και μετά, εκτός από το ότι έχουν αλλάξει ριζικά, επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από την εποχή στην οποία ζουν.
Η γενιά Α, τα παιδιά δηλαδή που γεννήθηκαν από το 2010 και μετά, είναι απόλυτα εξοικειωμένη (εμένα προσωπικά μού βάζουν γυαλιά) άρα και εξαρτημένη από την τεχνολογία και τον ψηφιακό κόσμο, όπως έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια. Αναμφίβολα, ο εγκλεισμός λόγω πανδημίας συνέτεινε προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς τα παιδιά εθίστηκαν στις οθόνες. Και τα τελευταία 2 χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους και βασικό εργαλείο για ό,τι χρειαστούν.
Πολύ φυσιολογικά, λοιπόν, η επαγγελματική επιλογή που θα κάνουν θα έχει άμεση σχέση με τον ψηφιακό κόσμο. Έρευνες κατά καιρούς και σε διάφορες χώρες δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για όσες εργασίες σχετίζονται με τον τομέα της πληροφορικής, του προγραμματισμού και της κυβερνοασφάλειας αλλά και στη δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου (content creators, YouTubers, streamers, gamers, game designers, influencers).
Το εκπληκτικό είναι ότι πολλά παιδιά της γενιάς Α έχουν ήδη ξεκινήσει να κάνουν το όνειρό τους πραγματικότητα. Αγόρια και κορίτσια, ηλικίας 13,14, 15 ετών έχουν ήδη τη δική τους σελίδα σε διάφορες πλατφόρμες στην οποία αναρτούν περιεχόμενο του ενδιαφέροντός τους. Μπλουζάκια με έξυπνο τύπωμα, οδηγίες για ηλεκτρονικά παιχνίδια, βίντεο για ήρωες σειρών και ταινιών και τόσα άλλα είναι το αντικείμενο όσων ανεβάζουν οι έφηβοι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Γιος φίλης μου, ετών 14 έχει ήδη βγάλει το χαρτζιλίκι του καλοκαιριού πουλώντας διαδικτυακά συλλεκτικές φιγούρες από παίκτες ποδοσφαίρου σε δημοπρασίες. Οι συζητήσεις και τα ενδιαφέροντά τους περιστρέφονται αποκλειστικά πλέον γύρω από τον ψηφιακό κόσμο. Και επειδή τούς ενδιαφέρει, και μάλιστα πολύ, έχουν γίνει άριστοι χρήστες όλων των μέσων.
Ταυτόχρονα, η γενιά Α παρουσιάζει την εξής παραδοξότητα: ενδιαφέρεται τρομερά για κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα. Έχουν μια τάση να επιλέγουν επαγγέλματα με έντονο κοινωνικό ή περιβαλλοντικό αντίκτυπο, όπως περιβαλλοντολόγος, ειδικός ψυχικής υγείας ή επιστήμονας που ασχολείται με νέες τεχνολογίες. Είναι ξεκάθαρο ότι στρέφουν το βλέμμα τους σε επαγγέλματα που αφήνουν έντονο το κοινωνικό τους αποτύπωμα.
Όποιο, όμως, επάγγελμα κι αν επιλέξουν, η κοινή συνισταμένη είναι ότι αφενός απομακρύνονται από τα παραδοσιακά και κλασικά επαγγέλματα και αφετέρου ότι απορρίπτουν τις προκαθορισμένες, φιξαρισμένες εργασιακές συνθήκες. Δε θέλουν το 9-5, προτιμούν να εργάζονται από το σπίτι ή από όποιο μέρος του κόσμου θέλουν, να κάνουν ταξίδια, να εργάζονται με τον δικό τους τρόπο και με τον δικό τους ρυθμό. Το στενό και ασφυκτικό περιβάλλον ενός γραφείου τούς πνίγει και δεν μπορούν να έχουν αφεντικό ή προϊστάμενο να τούς διατάζει και να τούς αξιολογεί για αύξηση μισθού. Είναι η γενιά που θέλει να διεκπεραιώνει εργασίες και αποστολές με τους δικούς της όρους και στον δικό της χρόνο. Που θέλει να ορίζει την εργασία με βάση τις δικές της ανάγκες.
Και για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, ταυτίζομαι. Οριακά, ζηλεύω την αυτοπεποίθηση και τη σιγουριά αυτής της γενιάς, που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αντίληψη με την οποία μεγαλώσαμε εμείς (ναι, οι πιο μεγάλοι).
Συντάκτης: Χριστιάνα Δεμέναγα
