Όλοι, λίγο πολύ, έχουμε βρεθεί κάποια στιγμή μέσα σε μια ομάδα ανθρώπων, είτε επαγγελματικά είτε κοινωνικά, και έχουμε παρατηρήσει ένα περίεργο φαινόμενο. Υπάρχει πάντα κάποιος που, χωρίς να το επιδιώκει ιδιαίτερα και χωρίς να του έχει απονεμηθεί κανένας επίσημος τίτλος, καταλήγει να ηγείται της ομάδας. Είναι αυτός που οργανώνει, συντονίζει, παίρνει αποφάσεις και, με έναν τρόπο σχεδόν ανεπαίσθητο, δείχνει την κατεύθυνση στους υπόλοιπους. Και το πιο ενδιαφέρον; Συνήθως δεν σηκώνει φωνή, δεν διεκδικεί χώρο, ούτε προσπαθεί να επιβληθεί. Κι όμως, όταν υπάρχει χάος, όλοι καταλήγουν να τον κοιτούν λες και έχει ένα άτυπο «τηλεχειριστήριο» της κατάστασης.
Αν πρόκειται για ταξίδι με φίλους, ξαφνικά έχει αναλάβει κρατήσεις, πρόγραμμα, μετακινήσεις και έχει ήδη βρει το καλύτερο ταβερνάκι της περιοχής πριν καν φτάσετε. Αν πρόκειται για ένα επαγγελματικό project, όλοι καταλήγουν να τον κοιτούν όταν χρειάζεται να ληφθεί μια απόφαση ή να λυθεί ένα πρόβλημα.
Έχεις πιάσει τον εαυτό σου, αρκετές φορές, να σκέφτεται: «Ας το πω πρώτα σε αυτόν να δω τι λέει». Όχι επειδή είναι το αφεντικό. Όχι επειδή έχει κάποια επίσημη εξουσία. Απλώς επειδή η γνώμη του έχει βαρύτητα.
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι σχεδόν όλοι στην ομάδα λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Σαν να υπάρχει μια αόρατη συμφωνία που κανείς δεν υπέγραψε ποτέ. Το ένστικτο της ομάδας τον αναγνωρίζει ως σημείο αναφοράς και κατευθύνεται φυσικά προς αυτόν.
Πολλοί τον θαυμάζουν για αυτή του την ικανότητα. Κάποιοι έχουν ευχηθεί να του έμοιαζαν λίγο περισσότερο. Και σχεδόν όλοι, έστω για μια στιγμή, έχουν κάνει το κλασικό υπερβολικό σενάριο: «Αν ήταν αυτός υπουργός Οικονομικών, σε έξι μήνες θα είχε λύσει την ανεργία». Μπορεί να μην ισχύει. Αλλά το γεγονός ότι το σκεφτήκαμε λέει πολλά. Τι είναι όμως αυτό που κάνει αυτούς τους ανθρώπους τόσο ξεχωριστούς;
Έχουν ενσυναίσθηση
Καταλαβαίνουν τους ανθρώπους. Αντιλαμβάνονται συναισθήματα, ανάγκες και ανησυχίες χωρίς να χρειάζεται να τους τα εξηγήσουν όλα αναλυτικά. Δημιουργούν ένα κλίμα εμπιστοσύνης και ασφάλειας, όπου οι άλλοι νιώθουν άνετα να εκφραστούν, να προτείνουν ιδέες και να εξελιχθούν.
Επικοινωνούν ουσιαστικά
Ξέρουν να μιλούν, αλλά κυρίως ξέρουν να ακούν. Μεταφέρουν με σαφήνεια στόχους, προσδοκίες και ιδέες, ενώ παράλληλα δίνουν χώρο στους άλλους να εκφραστούν. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν μιλούν, οι περισσότεροι προσέχουν· όχι επειδή φοβούνται, αλλά επειδή νιώθουν ότι κάτι χρήσιμο θα ακούσουν.
Λειτουργούν ψύχραιμα όταν οι άλλοι πανικοβάλλονται
Όταν προκύπτει μια σύγκρουση ή ένα πρόβλημα, δεν προσθέτουν δράμα στην κατάσταση. Το τελευταίο που θα ακούσεις από αυτούς είναι το γνωστό «καταστραφήκαμε». Αντίθετα, παραμένουν ψύχραιμοι, εξετάζουν τα δεδομένα και αναζητούν λύσεις.
Αναλαμβάνουν ευθύνη
Οι επιτυχίες ανήκουν στην ομάδα. Οι αποτυχίες περνούν πρώτα από τους ίδιους. Δεν ψάχνουν αποδιοπομπαίους τράγους ούτε μεταφέρουν ευθύνες. Αυτή η στάση είναι ένας από τους βασικούς λόγους που κερδίζουν τον σεβασμό των γύρω τους.
Εμπνέουν με το παράδειγμά τους
Δεν ζητούν από τους άλλους να κάνουν κάτι που οι ίδιοι δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν. Η συνέπεια ανάμεσα στα λόγια και τις πράξεις τους δημιουργεί αξιοπιστία και η αξιοπιστία είναι το νόμισμα κάθε ηγέτη.
Έχουν ακεραιότητα
Είναι ειλικρινείς, δίκαιοι και σταθεροί στις αξίες τους. Οι άνθρωποι μπορεί να συγχωρήσουν ένα λάθος. Δυσκολεύονται όμως να συγχωρήσουν την έλλειψη χαρακτήρα.
Βλέπουν λύσεις εκεί που οι άλλοι βλέπουν αδιέξοδα
Δεν αγνοούν τα προβλήματα. Απλώς δεν μένουν κολλημένοι σε αυτά. Εστιάζουν στο «τι μπορούμε να κάνουμε από εδώ και πέρα», δίνοντας στην ομάδα την αίσθηση ότι πάντα υπάρχει μια επόμενη κίνηση.
Καλλιεργούν τη συνεργασία
Γνωρίζουν ότι καμία ομάδα δεν πετυχαίνει χάρη σε έναν μόνο άνθρωπο. Αναδεικνύουν τα δυνατά σημεία των άλλων, ενθαρρύνουν τη συμμετοχή και δημιουργούν την αίσθηση ότι όλοι αποτελούν σημαντικό κομμάτι της προσπάθειας.
Στο τέλος της ημέρας, ο πραγματικός ηγέτης δεν είναι εκείνος που οι άλλοι ακολουθούν επειδή πρέπει. Είναι εκείνος που ακολουθούν επειδή θέλουν. Γιατί η ηγεσία δεν γεννιέται από έναν τίτλο σε μια επαγγελματική κάρτα ούτε από μια θέση σε ένα οργανόγραμμα. Γεννιέται από την εμπιστοσύνη. Και όταν μια ολόκληρη ομάδα, χωρίς να το έχει συμφωνήσει ποτέ, στρέφεται αυθόρμητα προς έναν άνθρωπο για καθοδήγηση, τότε μάλλον έχει ήδη αναγνωρίσει τον ηγέτη της.
