Μεγάλωσα σε έναν κόσμο που το να παραδέχεσαι την αδυναμία σου ήταν σχεδόν απαγορευμένο. Έπρεπε πάντα να δείχνεις δυνατός, χαμογελαστός, επιτυχημένος. Έτσι έμαθα πως το να είσαι ευάλωτος είναι κάτι που πρέπει να κρύβεις, κάτι που πρέπει να ξεριζώσεις από μέσα σου. Έτσι μάθαμε όλοι μας. Και τώρα, βλέπω γύρω μου ανθρώπους που υποφέρουν από κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, αγχώδεις διαταραχές. Ανθρώπους που κουβαλάνε μια απίστευτη πίεση να «είναι καλά», ακόμα κι όταν μέσα τους όλα φωνάζουν πως κάτι δεν πάει καθόλου καλά.
Αναρωτήθηκες ποτέ γιατί; Γιατί τόσοι άνθρωποι αισθάνονται ότι είναι μόνοι, γιατί κρύβουν αυτό που πραγματικά τους συμβαίνει; Γιατί η κοινωνία μάς έμαθε πως η ευαισθησία είναι αδυναμία και πως η αδυναμία πρέπει να εξαφανιστεί. Μας έμαθε πως το μόνο αποδεκτό είναι να φοράμε μια μάσκα «ευτυχίας» και της «επιτυχίας». Η αλήθεια είναι πως αυτή η μάσκα μας κουράζει. Μας εξαντλεί. Μας κάνει να νιώθουμε περισσότερο πόνο από αυτόν που προσπαθούμε να κρύψουμε. Ας είμαστε όμως ειλικρινείς: Οι κρίσεις πανικού, η αγωνία, η θλίψη που μας επισκέπτονται ξαφνικά μέσα στη νύχτα, δεν είναι εχθροί. Είναι φωνές. Είναι κραυγές από μέσα μας που μας λένε πως δεν μπορούμε άλλο να προσποιούμαστε. Πως η ζωή που ζούμε δεν ταιριάζει στην αλήθεια μας.
Η λύση δεν είναι να διώξουμε αυτές τις φωνές. Δεν είναι να τις φιμώσουμε με φάρμακα ή να τις κρύψουμε βαθύτερα. Η λύση είναι η αποδοχή. Και δεν εννοώ την παθητική αποδοχή που λέει «έτσι είμαι, δεν αλλάζω». Εννοώ την ενεργητική, την επαναστατική αποδοχή που λέει: «Ναι, έτσι νιώθω. Ναι, φοβάμαι. Ναι, πονάω. Και αυτό είναι απολύτως εντάξει.» Αυτή η αποδοχή είναι που αλλάζει τα πάντα. Γιατί τη στιγμή που σταματάμε να παλεύουμε ενάντια στον εαυτό μας, τη στιγμή που αποφασίζουμε να αγκαλιάσουμε ακόμα και τον πιο σκοτεινό μας φόβο, τότε κάτι εκπληκτικό συμβαίνει: σταματάμε να είμαστε θύματα της ψυχής μας και γινόμαστε συνοδοιπόροι της.
Η κοινωνία μάς λέει ότι πρέπει να νικήσουμε την κατάθλιψη, να νικήσουμε το άγχος. Αλλά εγώ λέω πως δε χρειάζεται να νικήσουμε τίποτα. Χρειάζεται να το αποδεχτούμε, να του δώσουμε χώρο, να ακούσουμε τι έχει να μας πει. Η κατάθλιψη δεν είναι εχθρός μας. Είναι μια φωνή που μας λέει πως χάσαμε τον δρόμο προς τον εαυτό μας. Οι κρίσεις πανικού είναι ο τρόπος που το σώμα μας μάς θυμίζει ότι κάπου πιέζουμε τον εαυτό μας περισσότερο από όσο αντέχει.
Η επαναστατική αποδοχή που προτείνω δεν είναι παθητικότητα. Είναι τόλμη. Είναι θάρρος. Είναι η δύναμη να στέκεσαι απέναντι σε μια κοινωνία που θέλει να σε βλέπει τέλειο και να λες: «Δεν είμαι τέλειος. Είμαι ανθρώπινος. Και αυτό είναι αρκετό.» Αν η κοινωνία μάς αρνείται το να είμαστε ευάλωτοι, εμείς πρέπει να αναθεωρήσουμε . Η πραγματική δύναμη δεν είναι να μη φοβάσαι, αλλά να φοβάσαι και να τολμάς να το παραδεχτείς. Η πραγματική θεραπεία δεν είναι να σταματήσεις να πονάς, αλλά να μάθεις να αγκαλιάζεις τον πόνο σου ως μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας σου. Αυτή είναι η αληθινή επανάσταση στην ψυχική υγεία. Αυτή η αποδοχή είναι που μπορεί να μας σώσει.
Και αν αυτό μοιάζει παράξενο σε κάποιους ψυχιάτρους, αν αυτό φαίνεται ριζοσπαστικό ή δύσκολο, τότε καλώς να είναι έτσι. Γιατί ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να βλέπουμε τις ψυχικές διαταραχές σαν κάτι που πρέπει να διορθωθεί και να αρχίσουμε να τις βλέπουμε σαν κάτι που πρέπει να κατανοηθεί. Γιατί αυτή η κατανόηση, αυτή η αποδοχή, είναι που μας κάνει πραγματικά ελεύθερους. Είναι αυτή η αποδοχή που μας κάνει επιτέλους να νιώθουμε πως έχουμε το δικαίωμα να είμαστε άνθρωποι. Και αυτή η συνειδητοποίηση είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας, και στον κόσμο γύρω μας.
Γιατί το μεγαλύτερο βήμα για την ψυχική υγεία δεν είναι να αλλάξουμε το ποιοι είμαστε, αλλά να αλλάξουμε το πώς βλέπουμε αυτό που ήδη είμαστε. Και εκεί είναι που αρχίζει η πραγματική θεραπεία. Εκεί είναι που ξεκινά η επανάσταση της αποδοχής.
Συντάκτης: Κπτ. Γιώργος Μπαρμπαρής
