Υπάρχει μια συγκεκριμένη στιγμή μέσα στην εβδομάδα που η καρδιά σου χτυπάει λίγο πιο γρήγορα. Όχι από έρωτα, ούτε από αγωνία και σίγουρα όχι από τη γυμναστική. Είναι εκείνη η ώρα που πρέπει να αρχίσεις να ετοιμάζεσαι για μια έξοδο που κανόνισες την περασμένη Τρίτη, τότε που είχες ενέργεια, κοινωνική διάθεση και μια υπερβολικά αισιόδοξη εικόνα για τον μελλοντικό σου εαυτό.
Και ξαφνικά, δονείται το κινητό.
«Ρε συ, είμαι κομμάτια από τη δουλειά. Λες να το αφήσουμε για την άλλη εβδομάδα;»
Και τότε συμβαίνει κάτι μαγικό. Οι ώμοι σου χαλαρώνουν, το στομάχι σου ξεσφίγγεται και κάπου μέσα σου μια χορωδία αγγέλων τραγουδάει το Hallelujah του Leonard Cohen.
«Έλα ρε, τι κρίμα! Μην αγχώνεσαι καθόλου, ξεκουράσου!»
Το μήνυμα φεύγει με συνοπτικές διαδικασίες. Η υποκριτική σου ικανότητα, άλλωστε, αξίζει τουλάχιστον ένα βραβείο. Γιατί την ίδια στιγμή που δηλώνεις τη λύπη σου, έχεις ήδη βγάλει τα ρούχα που σκόπευες να φορέσεις, έχεις βάλει τις πιτζάμες σου και κάνεις νοερά μια λίστα με όλα όσα μπορείς να κάνεις τώρα που δε χρειάζεται να βγεις από το σπίτι.
Δηλαδή τίποτα. Και αυτό είναι το υπέροχο.
Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς: κάπου ανάμεσα στην ενήλικη ζωή, τις υποχρεώσεις και την προσπάθεια να διατηρήσεις μια στοιχειώδη κοινωνική ζωή, η ακύρωση ενός ραντεβού έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες μικρές χαρές της καθημερινότητάς σου. Και όχι, δεν είσαι απαραίτητα αντικοινωνικός. Απλώς υπάρχουν ορισμένοι πολύ συγκεκριμένοι λόγοι που το «τελικά, δε θα βρεθούμε» μπορεί να σου φτιάξει τη μέρα περισσότερο κι από το «σου έχω νέα».
1. Ο εγκέφαλός σου μόλις γλίτωσε άλλη μία αποστολή
Όταν κανονίζεις μια έξοδο, δε σκέφτεσαι μόνο το ποτό και την κουβεντούλα. Σκέφτεσαι τι θα φορέσεις, πότε θα ξεκινήσεις να ετοιμάζεσαι, πώς θα πας, πού θα παρκάρεις και τι ώρα θα γυρίσεις. Κι όλα αυτά για ένα ποτό που μπορεί τελικά να καταλήξει σε μια συζήτηση για τη δουλειά, τους πρώην και το πόσο ακριβά έχουν γίνει τα πάντα. Η έξοδος έχει αρχίσει να μοιάζει με project που απαιτεί οργάνωση, προετοιμασία και ψυχικά αποθέματα. Κι εσύ δεν έχεις ανοίξει καν την ντουλάπα. Όταν έρχεται το μήνυμα της ακύρωσης, νιώθεις την ένταση να υποχωρεί. Δε χρειάζεται να βιαστείς, να ετοιμαστείς ή να προσποιηθείς ότι έχεις διάθεση για κοινωνικές συναναστροφές. Μπορείς απλώς να υπάρξεις.
Και υπάρχει μια απλή ψυχολογική εξήγηση γι’ αυτή την ανακούφιση. Όταν περιμένεις ότι πρέπει να κάνεις κάτι που απαιτεί χρόνο, ενέργεια και προσπάθεια, ακόμη κι αν πρόκειται για κάτι ευχάριστο, μπορεί να νιώθεις πίεση. Μόλις η υποχρέωση εξαφανιστεί, αυτή η πίεση μειώνεται και μαζί της έρχεται η αίσθηση ότι μπορείς επιτέλους να χαλαρώσεις. Δε σημαίνει ότι μισείς τις εξόδους ή ότι οι φίλοι σου σε κουράζουν αφόρητα. Σημαίνει απλώς ότι, εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή, η προοπτική να μην κάνεις τίποτα σου φαίνεται πολύ πιο ελκυστική από την προοπτική να κάνεις κάτι. Και κάπως έτσι, το να μη χρειάζεται να κάνεις απολύτως τίποτα μετατρέπεται στην πιο συναρπαστική δραστηριότητα της ημέρας σου.
2. Ο μελλοντικός εαυτός σου είναι πολύ πιο κοινωνικός από τον σημερινό
Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι όταν κανονίζεις μια έξοδο είσαι ένας άνθρωπος γεμάτος ενθουσιασμό, αλλά όταν φτάνει η ώρα να ετοιμαστείς μεταμορφώνεσαι σε κάποιον που θέλει να ακυρώσει ακόμη και τον ίδιο του τον εαυτό; Την Τρίτη λες «πάμε για ποτό την Παρασκευή, έχω καιρό να βγω». Την Παρασκευή, όμως, το μόνο που θέλεις είναι να μη χρειαστεί να βάλεις παντελόνι που κουμπώνει. Δε σημαίνει απαραίτητα ότι δε θέλεις να δεις τους φίλους σου. Όταν κανόνιζες την έξοδο, πράγματι ήθελες. Απλώς τότε σκεφτόσουν την ευχάριστη πλευρά της: τις συζητήσεις, τα γέλια, την παρέα. Δεν υπολόγιζες ότι μέχρι να φτάσει η συγκεκριμένη μέρα θα έχεις ξοδέψει μεγάλο μέρος της ενέργειάς σου στη δουλειά, στις υποχρεώσεις και σε όλα εκείνα τα μικρά πράγματα που απαιτούν την προσοχή σου.
Στην ψυχολογία, η διάθεση και η συμπεριφορά μας επηρεάζονται από την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε κάθε στιγμή. Οι αποφάσεις που παίρνεις όταν είσαι ξεκούραστος και γεμάτος ενέργεια δεν είναι απαραίτητο να σε εκφράζουν με τον ίδιο τρόπο όταν είσαι εξαντλημένος. Ο εαυτός που κανόνισε την έξοδο δεν είναι απαραίτητα ο εαυτός που καλείται να την πραγματοποιήσει. Και κάπου εδώ εμφανίζεται το μήνυμα της ακύρωσης, το οποίο λύνει με έναν μαγικό τρόπο το δίλημμά σου. Δε χρειάζεται να αποφασίσεις αν θα πιέσεις τον εαυτό σου να βγει ή αν θα μείνεις σπίτι και θα αισθάνεσαι τύψεις. Η απόφαση έχει παρθεί για σένα. Εσύ απλώς χρειάζεται να απαντήσεις «εννοείται, μην αγχώνεσαι» και να επιστρέψεις στη φυσική σου κατάσταση: οριζόντια. Γιατί μπορεί να θέλεις να έχεις μια γεμάτη κοινωνική ζωή, να βλέπεις τους φίλους σου και να δημιουργείς αναμνήσεις, αλλά να μη θέλεις να τα κάνεις όλα αυτά κάθε φορά που το επιβάλλει το ημερολόγιο. Δεν είναι απαραίτητο να έχει αλλάξει η αγάπη σου για τους ανθρώπους σου. Μπορεί απλώς να έχουν αλλάξει οι αντοχές σου. Και, μεταξύ μας, δεν είναι ανάγκη κάθε Παρασκευή να αποδεικνύεις ότι είσαι άνθρωπος με ενδιαφέροντα. Μερικές φορές, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον σου είναι να δεις τι θα γίνει στο επόμενο επεισόδιο.
3. Το τέλειο άλλοθι: Χωρίς ενοχές, χωρίς κοινωνικό κόστος
Ας παραδεχτούμε κάτι που δε θα σε κάνει τον πιο δημοφιλή άνθρωπο της παρέας: μερικές φορές ελπίζεις να ακυρώσει ο άλλος πριν προλάβεις να σκεφτείς αν πρέπει να ακυρώσεις εσύ.
Γιατί αν ακυρώσεις εσύ, αρχίζουν τα δύσκολα.
«Μήπως φανεί ότι δε θέλω να τους δω;»
«Μήπως το πάρει προσωπικά;»
«Μήπως τελικά να πάω, αφού το έχουμε κανονίσει;»
Και κάπως έτσι καταλήγεις να φοράς παπούτσια που δεν ήθελες να φορέσεις, να περιμένεις ένα ταξί που άργησε και να σκέφτεσαι ότι θα μπορούσες αυτή τη στιγμή να είσαι σπίτι, με κάτι πρόχειρο να τρως και μια σειρά να παίζει στο background. Όταν, όμως, ακυρώνει ο άλλος, όλα γίνονται πολύ πιο απλά. Δεν είσαι εσύ αυτός που χάλασε τα σχέδια. Κανείς δε σου ζητάει να δικαιολογήσεις την ανάγκη σου για ησυχία. Δεν κινδυνεύεις να χαρακτηριστείς ο φίλος που όλο αποφεύγει τις εξόδους. Αντιθέτως, μπορείς να δείξεις κατανόηση, να ευχηθείς καλή ξεκούραση και να επιστρέψεις στη θαλπωρή του σπιτιού σου με καθαρή συνείδηση. Κι εδώ βρίσκεται ένα ακόμη κομμάτι της υπόθεσης: συχνά δε μας δυσκολεύει τόσο η ίδια η ακύρωση όσο η πιθανότητα να απογοητεύσουμε κάποιον. Μπορεί να φοβάσαι ότι θα παρεξηγηθείς, ότι θα θεωρηθείς αδιάφορος ή ότι ο άλλος θα πιστέψει πως δεν τον υπολογίζεις. Έτσι, ακόμη κι όταν χρειάζεσαι ξεκούραση, καταλήγεις να βάζεις τις δικές σου ανάγκες σε δεύτερη μοίρα για να μη δυσαρεστήσεις κανέναν.
Όταν, λοιπόν, ακυρώνει ο άλλος, εξαφανίζεται μαζί με το ραντεβού και το δίλημμα. Δε χρειάζεται να επιλέξεις ανάμεσα στην ξεκούρασή σου και στην πιθανότητα να στενοχωρήσεις κάποιον. Μπορείς να μείνεις σπίτι χωρίς να αισθάνεσαι ότι πρέπει να απολογηθείς γι’ αυτό. Βέβαια, υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια: ο φίλος σου μπορεί όντως να είναι εξαντλημένος και να χρειαζόταν αυτή την ακύρωση όσο κι εσύ. Μην υποψιάζεσαι ότι σου έκανε χάρη επίτηδες. Απλώς, για μία φορά, οι ανάγκες σας συνέπεσαν με τον πιο βολικό τρόπο.
Κι αν αυτό δεν είναι δώρο, τότε τι είναι;
4. Ο Οκτώβριος είναι για να κουρνιάζεις. Και δε χρειάζεται να απολογείσαι γι’ αυτό
Το καλοκαίρι έχει μια περίεργη απαίτηση να είσαι συνεχώς έξω. Να πηγαίνεις για ποτό, για μπάνιο, για φαγητό, για μια βόλτα που καταλήγει στις τρεις το πρωί. Να μαζεύεις εμπειρίες, φωτογραφίες και ιστορίες, λες και τον Σεπτέμβριο θα σου πάρουν το δικαίωμα να διασκεδάζεις.
Και μετά έρχεται ο Οκτώβριος.
Ο καιρός δροσίζει, τα βράδια γίνονται πιο φιλόξενα για χουχούλιασμα και ξαφνικά η ιδέα να μείνεις σπίτι δε μοιάζει με αποτυχία της κοινωνικής σου ζωής. Μοιάζει με το καλύτερο σχέδιο που είχες όλη την εβδομάδα. Θέλεις να φορέσεις άνετα ρούχα, να φτιάξεις κάτι να φας, να δεις τρία επεισόδια στη σειρά και να μην ανταλλάξεις άλλη κουβέντα πέρα από ένα «τι θα παραγγείλουμε;». Και ξέρεις κάτι; Δε χρειάζεται να έχεις εξαντληθεί για να το δικαιούσαι. Δε χρειάζεται να έχεις περάσει μια απαίσια εβδομάδα ούτε να έχεις φτάσει στα όριά σου. Μπορεί απλώς να μη θέλεις να βγεις. Τόσο απλά. Γιατί η ξεκούραση δεν είναι πάντα ένα ταξίδι, ένα μασάζ ή μια ολόκληρη Κυριακή χωρίς υποχρεώσεις. Μερικές φορές είναι ένα μήνυμα που γράφει «να το αφήσουμε για την άλλη εβδομάδα;» και σου επιτρέπει να περάσεις το βράδυ σου όπως πραγματικά θέλεις.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα δεις στην οθόνη σου εκείνο το σωτήριο μήνυμα, δε χρειάζεται να νιώσεις τύψεις για την ανακούφιση που σε πλημμυρίζει. Απάντησε με το καθιερωμένο «εννοείται, μην αγχώνεσαι, τα λέμε την άλλη εβδομάδα», άφησε το κινητό στην άκρη και απόλαυσε τη βραδιά σου.
Και την άλλη εβδομάδα, βλέπεις.
Γιατί μπορεί να αγαπάς τους φίλους σου, να θέλεις να τους βλέπεις και να περνάς υπέροχα μαζί τους. Αλλά μπορείς να αγαπάς εξίσου και την ησυχία σου, την άνεσή σου και εκείνη την ανεκτίμητη στιγμή που συνειδητοποιείς ότι δε χρειάζεται να πας πουθενά.
Και τελικά, μερικές φορές, το καλύτερο ραντεβού της εβδομάδας είναι αυτό που ακυρώθηκε.
Συντάκτης: Δήμητρα Μάστορα
