Περίεργη η εποχή που ζούμε! Όχι απλώς γρήγορη, όχι απλώς αγχωτική. Περίεργη. Μια εποχή όπου οι μισοί άνθρωποι δεν έχουν ιδέα πώς να αγαπήσουν τον εαυτό τους και οι άλλοι μισοί δεν έχουν μάθει να αγαπάνε κάτι πέρα από τον εαυτό τους, και κάπου εκεί στη μέση, χάνονται οι σχέσεις, οι φιλίες, οι αντοχές και κυρίως η ισορροπία.
Από τη μία πλευρά έχουμε εκείνους που δεν τα βρίσκουν καθόλου με τον καθρέφτη. Ό,τι κι αν κάνουν δεν είναι αρκετό. Ό,τι κι αν πετύχουν, το υποτιμούν. Ζουν με μια μόνιμη εσωτερική φωνή που τους λέει «κι αν ήσουν λίγο καλύτερος;», «κι αν ήσουν λίγο πιο όμορφη;», «κι αν ήσουν αλλιώς;». Είναι άνθρωποι που δίνουν, δίνουν, δίνουν… και όταν έρθει η ώρα να πάρουν, ντρέπονται, σαν να μην το αξίζουν. Λες και η αγάπη να είναι κάτι που κερδίζεται μόνο με κόπο και ποτέ απλώς επειδή υπάρχεις.
Από την άλλη πλευρά, έχουμε το άλλο άκρο. Τους ανθρώπους που έμαθαν να αγαπούν υπερβολικά τον εαυτό τους. Τόσο, που δεν περισσεύει χώρος για κανέναν άλλον. Όλα γυρίζουν γύρω από το «εγώ»: οι ανάγκες τους, τα θέλω τους, τα όριά τους, τα τραύματά τους. Αν κάτι δεν τους εξυπηρετεί, φεύγουν, αν κάτι τους ζορίζει, το απορρίπτουν και αν κάποιος χρειάζεται παραπάνω προσπάθεια, τον βαφτίζουν «τοξικό» και ξεμπερδεύουν.
Και κάπου εδώ αρχίζει το μπέρδεμα, καθώς και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι κάνουν το σωστό. Οι πρώτοι λένε «δίνω αγάπη, άρα είμαι καλός άνθρωπος», οι δεύτεροι λένε «βάζω τον εαυτό μου πάνω απ’ όλα, άρα έχω αυτοεκτίμηση». Η αλήθεια όμως όσο κι αν δεν μας αρέσει, είναι κάπου στη μέση.
Η αγάπη προς τον εαυτό μας δεν είναι ούτε αυτομαστίγωμα ούτε αυτολατρεία. Δεν είναι να ακυρώνεσαι, αλλά ούτε και να ακυρώνεις τους άλλους. Δεν είναι να υπομένεις τα πάντα, αλλά ούτε να φεύγεις με την πρώτη δυσκολία. Είναι να μπορείς να πεις «μετράω», χωρίς να χρειάζεται να πεις «μετράω περισσότερο από όλους».
Το πρόβλημα είναι ότι μεγαλώσαμε με λάθος οδηγίες. Κάποτε μας έμαθαν να κάνουμε υπομονή σε όλα. Να μη μιλάμε, να μη ζητάμε, να μη χαλάμε χατίρια. Μετά ήρθε η μόδα του «αγάπα πρώτα τον εαυτό σου» και κάποιοι το μετέφρασαν ως «δε χρωστάω τίποτα σε κανέναν». Από τη μία άκρη στην άλλη το πήγαμε, δίχως στάση ενδιάμεσα. Έτσι φτάσαμε στο σήμερα, που σχέσεις που διαλύονται γιατί ο ένας δίνει τα πάντα και ο άλλος τίποτα. Φιλίες που τελειώνουν γιατί κανείς δεν θέλει να κάνει πίσω. Άνθρωποι εξαντλημένοι από το «προσπαθώ» και άνθρωποι μόνοι μέσα στο «δε με αφορά».
Η ουσία όμως που είναι; Ότι η αγάπη δεν είναι διαγωνισμός, ούτε μονόλογος. Είναι διάλογος. Θέλει επίγνωση, ενσυναίσθηση και όχι συνθήματα. Θέλει να ξέρεις πότε να κρατάς και πότε να αφήνεις. Πότε να προστατεύεις τον εαυτό σου και πότε να ανοίγεσαι. Θέλει να αντέχεις να δεις και τις σκιές σου, όχι μόνο τα φίλτρα σου.
Αν δεν αγαπάς καθόλου τον εαυτό σου, θα ψάχνεις πάντα κάποιον να σου αποδείξει ότι αξίζεις. Αν αγαπάς μόνο τον εαυτό σου, θα καταλήξεις να μην έχεις κανέναν να μοιραστείς αυτή την αγάπη. Και στις δύο περιπτώσεις, κάτι λείπει. Η πραγματική ωριμότητα είναι να μπορείς να σταθείς απέναντι στον άλλον χωρίς να μικραίνεις και χωρίς να τον μικραίνεις. Να αγαπάς τον εαυτό σου αρκετά ώστε να μη χάνεσαι και τους άλλους αρκετά ώστε να μη φεύγεις. Ίσως τελικά η μεγαλύτερη σύγχυση της εποχής μας είναι ότι βαφτίσαμε την αδιαφορία αυτοσεβασμό και την αυτοκατάργηση αγάπη.
